III.  WARIANT:  MODEL  CZTEROSEKTOROWY  (GOSPODARKA  OTWARTA  Z 
UDZIAŁEM RZĄDU) 
 
W gospodarce otwartej na poziom produkcji istotny wpływ wywiera wielkość obrotów  z zagranicą. 
NiezaleŜnie  od  popytu  krajowego,  zagranica  kreuje  dodatkowy  popyt  na  produkty  krajowe  o 
rozmiarach  X

N 

=  Ex  –  Im.  Miarą  popytu  zagranicznego  na  wyroby  danej  gospodarki  jest  eksport 

jest  wielkość  eksportu,  natomiast  import  oznacza,  Ŝe  część  zagregowanego  popytu  wewnętrznego 
nie  jest  skierowana  na  produkty  krajowe,  ale  wyroby  obce.  Tym  samym  import  niekorzystnie 
oddziałuje  na  poziom  produkcji  w  kraju,  sprzyjając  wzrostowi  produkcji  za  granicą.  Dlatego  nie 
cały eksport, ale tylko eksport netto X

N 

traktowana jest jako dodatkowe, zewnętrzne źródło popytu. 

JeŜeli  X

N 

≤

  0,  to  wymiana  z  zagranicą  nie  oddziałuje  stymulująco  na  gospodarkę,  a  popyt 

zewnętrzny  najwyŜej  równowaŜy  spadek  popytu  na  wyroby  krajowe  wywołany  importem. 
Efektywny  wzrost  popytu  globalnego  uzyskiwany  jest  dzięki  wymianie  międzynarodowej  tylko 
wówczas, gdy X

N 

> 0. 

AD = C + I + G + X

N 

 
Wychodząc  z  załoŜenia,  Ŝe  rozmiary  eksportu  zaleŜy  w  szczególności  od:  rzeczowej  struktury 
krajowej  produkcji,  poziomu  nowoczesności  i  jakości  wytwarzania,  chłonności  rynku 
międzynarodowego  (w  tym  stanu  koniunktury  światowej),  tj.  od  czynników,  na  które  dana 
gospodarka w krótkim okresie nie ma wpływu (abstrahując od kwestii wpływu kursu walutowego) 
przyjmuje  się,  Ŝe  eksport  jest  wielkością  autonomiczną  i  się  nie  zmienia  pod  wpływem  zmian 
produkcji i dochodu. 

Ex = Ex

a

 

 
Import  natomiast  powiększa  się  wraz  ze  wzrostem  produkcji  (dochodu),  co  wiąŜe  się  przede 
wszystkim  ze  wzrostem  zapotrzebowania  na  surowce  i  materiały  na  potrzeby  produkcji  krajowej 
lub wyroby przeznaczone do bezpośredniej konsumpcji gospodarstw domowych. 
 
Nachylenie  krzywej  importu  określa  krańcowa skłonność do importu (KSI). KSI pokazuje, jaką 
część  kaŜdej  dodatkowej  jednostki  dochodu  podmioty  krajowe  chcą  przeznaczyć  na  dodatkowy 
import. Np. KSI = 0,3, to Im = 0,3Y. 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

W  powyŜszym  przykładzie  bilans  handlowy  (X

N

)  wynosi  zero  dla  poziomu  dochodu  Y  =  166,67. 

PoniŜej  tej  wartości  występuje  deficyt  w  wymianie  towarowej  z  zagranicą,  natomiast  powyŜej  tej 
wartości  nadwyŜka  handlowa.  Wzrost  eksportu  zwiększa  nadwyŜkę  handlową,  natomiast  wzrost 
skłonności do importu ja zmniejsza. 
 

 Ex = Im 

Im = 0,3Y 

Y 

 0 

Ex, 
Im 

Y

0 

= 166,67 

Ex

 

= 50 

 50 

 Im > Ex 

 Ex > Im 

Krańcowa skłonność do importu obniŜa wartość mnoŜnika inwestycyjnego do poziomu: 
 

m = 1/[(1 – (KSK – KSI)] = 1/(1 – KSK + KSI) 

 
Przyczyną tego jest fakt, Ŝe przyrost popytu jest kierowany nie tylko na wyroby produkcji krajowej, 
ale  takŜe  na  produkty  importowane.  Wskutek  tego  efekt  mnoŜnikowy  musi  być  w  gospodarce 
otwartej niŜszy niŜ dla gospodarki zamkniętej (autarkicznej). 
 
W  warunkach  równowagi  w  gospodarce  otwartej  z  udziałem  rządu  kaŜda  nadwyŜka  S  –  I 
planowana  przez  sektor  prywatny  musi  być  skompensowana  sumą  deficytu  budŜetowego  G  –  T

N

 

oraz zamierzonej nadwyŜki handlowej Ex – Im, tj. X

N

.  

Oznacza to, Ŝe S + T

N 

+ Im = G + I + Ex 

 
PORÓWNANIE:  Równowaga  w  gospodarce  zamkniętej  z  udziałem  rządu  a  równowaga  w 
gospodarce otwartej z udziałem rządu 
 

C = 0,8Y + 20, I = 10, G = 30, t = 15%, Ex = 50, Im = 0,3Y 
Ex = Im gdy Y

0 

= 166,7 

AD

1

 = 0,8(1 – 0,15)Y + 60 = 0,68Y + 60 

 

 

Y

E1 

= 187,5 

m

1

 = 3,125 

AD

2

 = 0,8(1 – 0,15)Y + 60 + 50 – 0,3Y = 0,38Y + 110 

Y

E2 

= 177,4 

m

2

 = 1,613 

 
 
 
 
 
 
 

 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 

   

AD

1

 = 0,68Y + 60  

Y 

 0 

 AD 

60 

 E

1 

Y

E1 

= 

 187,5

 

   

AD

2

 = 0,38Y + 110  

  

E

2 

Y

E2

 =  

177,4

 

 

45°

 

110 

Y

0 

= 

166,67

 

Ex

 

= 50 

 
 
 
 
 
 
 

X

N

 = 0 

Im = 0,3Y 

X

N

 

WZORY: 
Model Keynes’a – analiza krótkookresowa (podejście popytowe) 

Gospodarka 

Funkcja 

zamknięta 

zamknięta z udziałem 

rządu 

otwarta z udziałem rządu 

Konsumpcji (C) 

C = C

a

 + KSK*Y 

C = C

a

 + KSK(1 – t)*Y 

C = C

a

 + KSK(1 – t)*Y 

Inwestycji (I) 

I = I

a

 

I = I

a

 

I = I

a

 

Wydatków rządowych 
(G) 

- 

G = G

a

 

G = G

a

 

Eksportu netto (X

N

) 

- 

- 

X

N 

= Ex – Im = Ex – KSI*Y 

Popytu globalnego 
(AD) 

AD = C

a

 + KSK*Y + I

a

 

AD = C

a

 + KSK(1 – t)*Y + I

a 

+ G

a

 

AD = C

a

 + KSK(1 – t)*Y + I

a 

+ G

a 

+ 

Ex  –  KSI*Y  =  C

a

  +  [KSK(1  –  t)  – 

KSI]*Y + I

a 

+ G

a 

+ Ex 

MnoŜnik (m) 

m = 1/(1 – KSK) 

m = 1/[1 – KSK(1 – t)] 

m = 1/[1 – KSK(1 – t) + KSI]