background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 
 

 

 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

NARODOWEJ  

 
 

 
 
 
 
Witold Kapusta 

 
 
 
 
 
 
 
 

Wykonywanie podbudowy dróg  
833[01].Z2.02 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Poradnik dla nauczyciela 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Recenzenci: 
mgr inż. Jarosław Sadal 
mgr inż. Piotr Zarzyka 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr inż. Witold Kapusta  
 
 
 
Konsultacja:  
mgr inż. Jolanta Skoczylas 
 
 
 
 
 
 
Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  833[01].Z2.02 
„Wykonywanie podbudowy dróg”, zawartego w modułowym programie nauczania dla zawodu 
mechanik maszyn i urządzeń drogowych. 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 

 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

SPIS TREŚCI

 

 

1.  Wprowadzenie 

 

2.  Wymagania wstępne 

 

3.  Cele kształcenia 

 

4.  Przykładowe scenariusze zajęć 

 

5.  Ćwiczenia 

11 

 

5.1.  Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej 

oraz ochrony środowiska podczas wykonywania podbudów 

11 

 

5.1.1. Ćwiczenia 

11 

 

5.2.  Pojęcie  gruntu  budowlanego  –  rodzaje,  właściwości  mechaniczne 

i cechy fizyczne 

13 

 

5.2.1. Ćwiczenia 

13 

 

5.3.  Makroskopowe i polowe rozpoznawanie gruntów 

15 

 

5.3.1. Ćwiczenia 

15 

 

5.4.  Analizowanie elementów tabeli robót ziemnych 

18 

 

5.4.1. Ćwiczenia 

18 

 

5.5.  Technika pracy koparek i ładowarek 

20 

 

5.5.1. Ćwiczenia 

20 

 

5.6.  Technika pracy maszyn do odspajania płaskiego 

22 

 

5.6.1. Ćwiczenia 

22 

 

5.7.  Technika pracy maszyn do stabilizacji i zagęszczania gruntów 

24   

5.7.1 Ćwiczenia 

24   

5.8.  Technika pracy maszyn do przygotowania kruszyw 

27 

 

5.8.1. Ćwiczenia 

27 

 

5.9.  Technika pracy maszyn do robót palowych 

29 

 

5.9.1. Ćwiczenia 

29 

 

5.10. Wykonywanie podbudowy 

31 

 

5.10.1. Ćwiczenia 

31 

 

5.11. Recykling 

33 

 

5.11.1. Ćwiczenia 

33 

 

6.  Ewaluacja osiągnięć ucznia 

35 

 

7.  Literatura 

51 

 

 

 
 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

1.  WPROWADZENIE 
 

 

Przekazujemy  Państwu  Poradnik  dla  nauczyciela,  który  będzie  pomocny  w  prowadzeniu 

zajęć  dydaktycznych  w szkole  kształcącej  w  zawodzie  mechanik  maszyn  i  urządzeń 
drogowych. 
 

W poradniku zamieszczono: 

 

wymagania wstępne, 

 

cele kształcenia, wykaz umiejętności, jakie uczeń opanuje podczas zajęć, 

 

przykładowe scenariusze zajęć, 

 

propozycje  ćwiczeń,  które  mają  na  celu  wykształcenie  u  uczniów  umiejętności 
praktycznych, 

 

ewaluację osiągnięć edukacyjnych, 

 

wykaz literatury, z jakiej uczniowie mogą korzystać podczas nauki, 

 

Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  były  prowadzone  różnymi  metodami 

ze szczególnym uwzględnieniem: 

 

pokazu z objaśnieniem, 

 

tekstu przewodniego, 

 

metody projektu, 

 

ćwiczeń praktycznych. 

 

Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróżnicowane, począwszy od samodzielnej 

pracy uczniów do pracy zespołowej. 
 

W celu przeprowadzenia sprawdzianu wiadomości i umiejętności ucznia, nauczyciel może 

posłużyć się zamieszczonym w rozdziale 6 zestawem zadań testowych, zawierającym różnego 
rodzaju zadania. 
 

W tym rozdziale podano również: 

 

plan testu w formie tabelarycznej, 

 

punktację zadań, 

 

propozycje norm wymagań, 

 

instrukcję dla nauczyciela, 

 

instrukcję dla ucznia, 

 

kartę odpowiedzi, 

 

zestaw zadań testowych. 

 
 
 
 

 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 

Schemat układu jednostek modułowych 

 
 
 
 

833[01].Z2 

Technologia robót drogowo-mostowych

 

833[01].Z2.01 

Organizowanie, użytkowanie i likwidowanie 

stanowiska pracy

 

833[01].Z2.02 

Wykonywanie podbudowy dróg

 

833[01].Z2.03 

Wykonywanie i odnawianie nawierzchni 

bitumicznych

 

833[01].Z2.04 

Wykonywanie i odnawianie 

nawierzchni betonowych

 

833[01].Z2.05 

Utrzymywanie dróg, mostów oraz urządzeń 

drogowych 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

2.  WYMAGANIA WSTĘPNE

 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

 

posługiwać się dokumentacją techniczną, 

 

stosować prawa i pojęcia z zakresu mechaniki i mechatroniki, 

 

posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu technologii dróg i mostów, 

 

identyfikować materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne stosowane w drogownictwie, 

 

klasyfikować maszyny i urządzenia drogowe pod względem budowy, 

 

klasyfikować maszyny i urządzenia drogowe pod względem zastosowania, 

 

stosować podstawowe przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, 

 

korzystać z różnych źródeł informacji. 

 
 
 
 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

3.  CELE KSZTAŁCENIA 
 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

 

zastosować  przepisy  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy,  ochrony  przeciwpożarowej 
oraz ochrony środowiska podczas wykonywania podbudów, 

 

określić cechy gruntów, 

 

określić rodzaje gruntów i ich podział na kategorie, 

 

określić zasady spulchniania gruntu, 

 

posłużyć się tabelami robót ziemnych, 

 

określić 

rodzaje, 

budowę 

przeznaczenie 

narzędzi 

roboczych 

stosowanych 

przy wykonywaniu podbudowy, 

 

dobrać maszyny i sprzęt do robót ziemnych, 

 

dobrać maszyny i sprzęt do stabilizacji i zagęszczania, 

 

dobrać maszyny i sprzęt do wytwarzania i uszlachetniania kruszyw, 

 

dobrać maszyny i sprzęt do wykonywania palio i ścianek szczelnych, 

 

zastosować różne techniki pracy w zależności od typu osprzętu roboczego, 

 

zastosować  zasady  bezpieczeństwa  podczas  wykonywania  prac  maszynami  do  robót 
ziemnych i drogowych z różnym osprzętem i w różnych warunkach, 

 

określić czynności związane z wykonywaniem podbudowy, 

 

określić zasady wykonywania recyklingu. 

 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

4.  PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ 

 

Scenariusz zajęć 1 
 

Osoba prowadząca  

………………………………………………. 

Modułowy program nauczania:   Mechanik maszyn i urządzeń drogowych 833[01] 
Moduł:  

 

 

 

 

 

 

Technologia robót drogowo-mostowych 833 [01].Z2 

Jednostka modułowa:  

 

 

Wykonywanie podbudowy dróg 833[01].Z2.02 

Temat:   Makroskopowe rozpoznawanie gruntów. 

Cel ogólny:   Kształtowanie umiejętności wykonywania badań makroskopowych gruntów. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

 

wymienić rodzaje badań makroskopowych gruntów, 

 

wykonać podstawowe badania makroskopowe gruntów, 

 

rozpoznać rodzaj gruntów na podstawie badań makroskopowych, 

 

pracować zespołowo, 

 

zorganizować stanowisko pracy, 

 

zlikwidować i uporządkować stanowisko pracy, 

 

zaprezentować wykonaną pracę. 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

 

ćwiczenia praktyczne. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

 

indywidualna, 

 

grupowa. 

 
Czas:  2 godziny dydaktyczne. 
 
Uczestnicy:
 uczniowie kształcący się w zawodzie mechanik maszyn i urządzeń drogowych. 
 
Środki dydaktyczne: 

 

papier filtracyjny, 

 

dwudziestoprocentowy roztwór kwasu solnego, 

 

pojemnik szklany na wodę, 

 

normowa siatka, 

 

stoper, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca badania makroskopowego gruntów.  

 
Przebieg zajęć: 
1.  Sprawy organizacyjne. 
2.  Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć. 
3.  Podział na grupy. 
4.  Wylosowanie przez lidera grupy tematu pracy. 
5.  Zorganizowanie stanowiska pracy do wykonania ćwiczenia. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

6.  Realizacja zajęć: 

– 

każda  grupa  otrzymuje  próbkę  gruntu,  którą  poddaje  badaniom,  aby  określić  rodzaj 
gruntu, 

– 

opracowuje schemat wykonania i prezentacji pracy, 

– 

wybiera osobę prezentującą wykonane zadanie, 

– 

nauczyciel nadzoruje pracę grupy i pomaga w poprawnym wykonaniu zadania.  

7.  Po wykonaniu zadania, grupy próbują dokonać analizy jego wykonania. 
8.  Nauczyciel analizuje prace grupy i stwierdza czy została poprawnie wykonana. 
9.  Uczniowie prezentują pracę w kolejności wykonywania. 
10.  Zlikwidowanie i uporządkowanie stanowiska pracy. 
11.  Grupa  wspólnie  z  nauczycielem  dokonuje  oceny  prac  i  zaangażowania  w  nią 

poszczególnych członków grupy. 

 
Zakończenie zajęć 
 
Praca domowa 

Odszukaj w literaturze wiadomości na temat: badań polowych gruntów. Sporządź pisemną 

notatkę z wykonanego ćwiczenia. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  i  zdobytych 
umiejętności. 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Scenariusz zajęć 2 

 

Osoba prowadząca  

………………………………………………. 

Modułowy program nauczania:   Mechanik maszyn i urządzeń drogowych 833[01] 
Moduł:  

Technologia robót drogowo-mostowych 833[01].Z2 

Jednostka modułowa: 

Wykonywanie podbudowy dróg 833[01].Z2.02 

Temat:   Wykonywanie podbudów dróg. 

Cel ogólny:   Kształtowanie  umiejętności  dobierania  materiałów,  maszyn  i  urządzeń 

oraz właściwej technologii do wykonywania podbudów. 

 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:
 

 

zorganizować stanowisko pracy zgodnie z zasadami bhp, 

 

dobrać materiały do wykonania podbudowy, 

 

dobrać maszyny i urządzenia potrzebne do wykonywania podbudów, 

 

dobrać odpowiednią technologię wykonania podbudowy, 

 

zlikwidować i uporządkować stanowisko pracy, 

 

zaprezentować wykonaną pracę. 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

 

ćwiczenia praktyczne.  

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

 

grupowa. 

 

Czas:  2 godziny dydaktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

film dydaktyczny dotyczący wykonywania podbudów dróg z różnych materiałów, 

 

plansze przedstawiające budowę oraz zdjęcia z widokiem maszyn i urządzeń drogowych, 

 

próbki materiałów do wykonywania podbudów, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca podbudów, 

 

przepisy bhp dotyczące wykonywania podbudów, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania. 

 

Przebieg zajęć: 
1.  Sprawy organizacyjne. 
2.  Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć. 
3.  Podział na grupy. 
4.  Wylosowanie  przez  lidera  grupy  tematu  pracy.  Przedmiotem  zadania  jest  zgromadzenie 

materiałów  dotyczących:  maszyn  i  urządzeń,  materiałów,  technologii  do  wykonania 
określonego  rodzaju  podbudowy,  a  następnie  przekonanie  pozostałych  uczniów, 
że przedstawiona technologia jest najlepsza z możliwych. 

5.  Zorganizowanie stanowiska pracy do wykonania ćwiczenia. 
6.  Realizacja zajęć: 

– 

każda grupa zbiera materiały dotyczące wylosowanego tematu, 

– 

opracowuje schemat wykonania i prezentacji pracy, 

– 

wybiera osobę prezentującą wykonane zadanie, 

– 

nauczyciel nadzoruje pracę grupy i pomaga w poprawnym zredagowaniu tematu.  

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

10 

7.  Po napisaniu, grupy dokonują analizy wykonanego zadania. 
8.  Nauczyciel analizuje prace grupy i stwierdza czy została poprawnie wykonana. 
9.  Uczniowie prezentują pracę w kolejności wykonywania. 
10.  Grupa  wspólnie  z  nauczycielem  dokonuje  oceny  prac  i  zaangażowania  w  nią 

poszczególnych członków grupy. 

 
Zakończenie zajęć 
 
Praca domowa 

Odszukaj  w  literaturze  oraz  w  Internecie wiadomości na temat: wykonywania podbudów 

na  drogach  poza  granicami  Polski.  Na  podstawie  zgromadzonych  informacji,  zapisz 
spostrzeżenia w notatniku. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  i  zdobytych 
umiejętności. 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

11 

5.  ĆWICZENIA 
 

5.1.   Przepisy  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy,  ochrony 

przeciwpożarowej  oraz  ochrony  środowiska  podczas 
wykonywania podbudów 

 

5.1.1.   Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 
 

Przeanalizuj przepisy bhp obowiązujące podczas wykonywania robót drogowych. Wybierz 

z  nich  te,  które  dotyczą  przepisów  bhp  podczas  wykonywania  podbudów.  Sporządź  notatkę 
z wykonanego ćwiczenia. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować przepisy bhp obowiązujące podczas wykonywania robót drogowych, 
2)  wybrać przepisy bhp obowiązujące podczas wykonywania podbudów, 
3)  sporządzić notatkę, 
4)  zaprezentować efekty pracy. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

   Środki dydaktyczne: 

– 

notatnik, 

– 

przybory do pisania, 

– 

literatura z rozdziału 7 dotycząca przepisów bhp wykonywania robót drogowych. 

 
Ćwiczenie 2 

Obejrzyj  film  dydaktyczny  „Wykonywanie  podbudów”.  Wynotuj  jakie  przepisy  bhp 

wykonywania  podbudów  zostały  naruszone  w  obejrzanym  materiale  filmowym.  Zanotuj 
spostrzeżenia. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować treść filmu dydaktycznego „Wykonywanie podbudów”, 
2)  wynotować przepisy bhp wykonywania podbudów, które zostały naruszone, 
3)  zapisać spostrzeżenia i wnioski, 
4)  zaprezentować efekty pracy. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

12 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

ćwiczenia praktyczne. 
 
Środki dydaktyczne: 

 

film dydaktyczny „Wykonywanie podbudów”, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania. 

 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

13 

5.2.   Pojęcie  gruntu  budowlanego  –  rodzaje,  właściwości 

mechaniczne i cechy fizyczne 

 

5.2.1.   Ćwiczenia 
 

Ćwiczenie 1 
 

Z  przygotowanych  5  różnych  próbek  gruntu  wybierz  dwie,  z  których  jedna  należy 

do gruntów kategorii I, a druga należy do gruntów kategorii IV. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować zaprezentowane próbki gruntów, 
2)  wybrać z przygotowanych próbek grunt, który można zaliczyć do gruntów kategorii I, 
3)  wybrać z przygotowanych próbek grunt, który można zaliczyć do gruntów kategorii IV, 
4)  uzasadnić swój wybór, 
5)  zaprezentować efekty pracy. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

 

  Środki dydaktyczne: 

– 

pięć próbek różnych gruntów, 

– 

literatura z rozdziału 7 dotycząca kategorii gruntów. 
 

Ćwiczenie 2 

Przyporządkuj narysowane na samoprzylepnych kartkach narzędzia i sprzęt do odspajania 

gruntów do zaznaczonych na planszy kategorii gruntów. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
  

Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować narysowane na kartkach narzędzia i sprzęt do odspajania gruntów, 
2)  przeanalizować umieszczone na planszy kategorie gruntów, 
3)  przyporządkować  narysowane  na  samoprzylepnych  kartkach  narzędzia  i  sprzęt 

do odspajania gruntów do zaznaczonych na planszy kategorii gruntów, 

4)  uzasadnić swój wybór, 
5)  zaprezentować efekty pracy. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

14 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

samoprzylepne kartki z rysunkami narzędzi i sprzętu do odspajania gruntów, 

 

plansza z nazwami kategorii gruntów, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca odspajania gruntów. 
 

Ćwiczenie 3  
 

Wykonano  wykop  w  kształcie  prostopadłościanu  o  wymiarach  5x12x2  m  w  gruncie 

kategorii IV.  Oblicz,  ile  wynosi  objętość  ziemi wybranej z wykopu, jeżeli spulchnienie gruntu 
kategorii IV wynosi 25÷35%. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 
  

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
  

Uczeń powinien: 

1)  obliczyć objętość gruntu w wykopie, 
2)  obliczyć objętość gruntu po wydobyciu przy uwzględnieniu spulchnienia,  
3)  obliczenia zapisać w notatniku, 
4)  zaprezentować efekty pracy. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

przybory do pisania, 

 

notatnik, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca gruntów budowlanych. 
 
 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

15 

5.3.  

Makroskopowe i polowe rozpoznawanie gruntów 

 
5.3.1.   Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Na  przygotowanej  próbce  gruntu  spoistego  przeprowadź  oznaczenie  rodzaju  gruntu. 

Wyniki poszczególnych prób oraz wnioski zapisz w notatniku. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 

  Uczeń powinien: 

1)  przeprowadzić oględziny próbki, 
2)  wykonać próbę wałeczkowania próbki, 
3)  wykonać próbę rozcierania próbki, 
4)  wykonać próbę rozmiękania próbki w przypadku wątpliwości, co do rodzaju gruntu, 
5)  wyniki poszczególnych prób zapisać w notatniku, 
6)  określić rodzaj gruntu, 
7)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 
  

Środki dydaktyczne: 

 

próbka gruntu spoistego, 

 

pojemnik z wodą, 

 

przezroczysty  pojemnik  z  wodą  i  umieszczoną  siatką  o  wymiarach  oczek  kwadratowych 
5 mm, 

 

stoper, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania, 

 

literatura z rozdziału 7 na temat makroskopowego i polowego rozpoznawania gruntów. 

 
Ćwiczenie 2 
 

Na  przygotowanej  próbce  gruntu  przeprowadź  oznaczenie  wilgotności  gruntu.  Wyniki 

oznaczenia zapisz w notatniku. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

  

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

  

Uczeń powinien: 

1)  przeprowadzić oględziny próbki, 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

16 

2)  wykonać oznaczenie wilgotności gruntu, 
3)  wyniki oznaczenia zapisać w notatniku, 
4)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

próbka gruntu, 

 

papier filtracyjny 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania, 

 

literatura z rozdziału 7 na temat makroskopowego i polowego rozpoznawania gruntów. 

 
Ćwiczenie 3 

Na  przygotowanej  próbce  gruntu  przeprowadź  oznaczenie  zawartości  węglanu  wapnia. 

Wyniki oznaczenia zapisz w notatniku. 
 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeprowadzić oględziny próbki, 
2)  wykonać oznaczenie zawartości węglanu wapnia, 
3)  zaobserwować zachowanie się próbki i wynik oznaczenia zapisać w notatniku, 
4)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 
  

Środki dydaktyczne: 

 

próbka gruntu, 

 

20% roztwór kwasu solnego, 

 

zakraplacz, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania, 

 

literatura z rozdziału 7 na temat makroskopowego i polowego rozpoznawania gruntów. 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

17 

Ćwiczenie 4 

Przeanalizuj  badanie  makroskopowe  dopuszczalnego  nacisku  na  grunt  zamieszone 

w normie  dotyczącej  badania  gruntów.  Porównaj  sposób  przeprowadzania  tego  badania 
w różnych warunkach. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować  zasady  badania  makroskopowego  dopuszczalnego  nacisku  na  grunt 

zawarte w normie, 

2)  przeanalizować i porównać sposoby przeprowadzania tego badania, 
3)  wnioski zapisać w notatniku, 
4)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

  
  

Środki dydaktyczne: 

 

norma dotycząca badań gruntów, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania, 

 

literatura  z  rozdziału  7  na  temat  badania  makroskopowego  dopuszczalnego  nacisku 
na grunt. 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

18 

5.4.   Analizowanie elementów tabeli robót ziemnych  
 

5.4.1.   Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 
 

Na  podstawie  przygotowanej  dokumentacji  technicznej  oblicz  w  sposób  przybliżony 

powierzchnię przekrojów poprzecznych drogi. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować przygotowaną dokumentację i wybrać z niej przekrój poprzeczny drogi, 
2)  wykonać w notatniku obliczenia dla danego przekroju drogi, 
3)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

  

Środki dydaktyczne: 

– 

dokumentacja techniczna drogi, 

– 

kalkulator, 

– 

notatnik, 

– 

przybory do pisania, 

– 

literatura z rozdziału 7 dotycząca obliczania powierzchni przekrojów poprzecznych. 
 

Ćwiczenie 2

 

Na  podstawie  przygotowanej  dokumentacji  technicznej  oblicz  w  sposób  szczegółowy 

powierzchnię przekrojów poprzecznych drogi metodami: 
a)  sumując pola figur geometrycznych, 
b)  sumując cyrklem wysokości kolejnych pasków pionowych przekroju poprzecznego. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować przygotowaną dokumentację i wybrać z niej przekroje poprzeczne drogi, 
2)  na podstawie dokumentacji obliczyć powierzchnię przekroju poprzecznego drogi sumując 

pola figur geometrycznych, 

3)  na podstawie dokumentacji obliczyć powierzchnię przekroju poprzecznego drogi sumując 

cyrklem wysokości kolejnych pasków pionowych przekroju poprzecznego, 

4)  porównać wyniki obliczeń, 
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

19 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

dokumentacja techniczna drogi, 

– 

kalkulator, 

– 

notatnik, 

– 

przybory do pisania, 

– 

literatura z rozdziału 7 dotycząca obliczania powierzchni przekrojów poprzecznych. 
 

Ćwiczenie 3

 

Uzupełnij  tabelę  robót  ziemnych,  w  oparciu  o  dane  przygotowane  przez  nauczyciela 

zawarte w rubrykach 1–4. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować tabelę robót ziemnych, 
2)  uzupełnić  tabelę  robót  ziemnych  w  oparciu  o  dane  przygotowane  przez  nauczyciela, 

zawarte w rubrykach 1–4, 

3)  sprawdzić wyniki obliczeń, 
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

tabela robót ziemnych, 

– 

kalkulator, 

– 

przybory do pisania, 

– 

literatura z rozdziału 7 dotycząca zasad obliczania tabeli robót ziemnych. 
 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

20 

5.5.   Technika pracy koparek i ładowarek 

 

5.5.1.   Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Przyporządkuj  rysunki  koparek  wraz  z  ich  charakterystyką  do  planszy  z rysunkami 

rodzajów wykopów. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować rysunki koparek oraz ich charakterystyki umieszczone na kartkach, 
2)  przeanalizować rodzaje wykopów umieszczone na planszy, 
3)  dobrać koparki do rodzaju wykopu i przypiąć je we właściwym miejscu,  
4)  uzasadnić swój wybór, 
5)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
6)  zapisać wyniki i spostrzeżenia w notatniku. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 
  

Środki dydaktyczne: 

 

rysunki koparek oraz ich charakterystyki umieszczone na kartkach, 

 

plansza z rodzajami wykopów, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca techniki pracy koparek. 
 

Ćwiczenie 2 
 

Na  podstawie  obejrzanego  filmu  dydaktycznego  pt.  ,,Technika  pracy  maszyn  do  robót 

ziemnych” odpowiedz pisemnie na pytania: 
a)  w jaki rodzaj osprzętu wyposażone są koparki? 
b)  jakie roboty drogowe wykonuje się przy pomocy koparek? 
c)  na czym polega technika pracy koparek? 
d)  na czym polega technika pracy ładowarek? 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

21 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować  treść  filmu  dydaktycznego  pt.:  ,,Technika  pracy  maszyn  do  robót 

ziemnych”, 

2)  odpowiedzieć pisemnie na pytanie: w jaki rodzaj osprzętu wyposażone są koparki?, 
3)  odpowiedzieć  pisemnie  na  pytanie:  jakie  roboty  drogowe  wykonuje  się  przy  pomocy 

koparek? 

4)  odpowiedzieć pisemnie na pytanie: na czym polega technika pracy koparek? 
5)  odpowiedzieć pisemnie na pytanie: na czym polega technika pracy ładowarek? 
6)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 
  

Środki dydaktyczne: 

 

film dydaktyczny pt. ,,Technika pracy maszyn do robót ziemnych”, 

 

przybory do pisania, 

 

notatnik. 
 

Ćwiczenie 3 

Do  budowy  dróg  używa się między innymi koparek o pojemności łyżki 0,75 m

3

. Ile cykli 

roboczych potrzebuje koparka na wykonanie wykopu o wymiarach 5x8x2 m. Zakładamy, że w 
każdym cyklu roboczym koparka napełnia urobkiem całą łyżkę. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
  

Uczeń powinien: 

1)  obliczyć objętość wykopu, 
2)  obliczyć ilość cykli roboczych potrzebnych do wykonania zadania, 
3)  wyniki obliczeń zapisać w notatniku, 
4)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 
  

Środki dydaktyczne: 

 

treść zadania, 

 

kalkulator, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

22 

5.6.   Technika pracy maszyn do odspajania płaskiego 

 

5.6.1.   Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 
 

Nazwij przedstawione na rysunkach (fotografiach) maszyny do robót ziemnych a następnie 

przyporządkuj ich nazwy do przedstawionych opisów różnych rodzajów robót ziemnych. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

  

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować zaprezentowane rysunki (fotografie) maszyn do robót ziemnych, 
2)  przeanalizować opisy różnych rodzajów robót ziemnych, 
3)  przyporządkować rysunki (fotografie) maszyn do odpowiednich opisów robót, 
4)  zaprezentować efekty swojej pracy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 
  

Środki dydaktyczne: 

– 

rysunki (fotografie) maszyn do robót ziemnych, 

– 

opisy różnych rodzajów robót ziemnych, 

– 

literatura z rozdziału 7 dotycząca maszyn do odspajania płaskiego. 
 

Ćwiczenie 2 
 

Na  podstawie  fragmentu  filmu  dydaktycznego  ,,Technika  pracy  maszyn  do  robót 

ziemnych” udziel pisemnej odpowiedzi na pytania: 
a)  które maszyny znalazły zastosowanie do odspajania płaskiego? 
b)  jakie są różnice w budowie pomiędzy równiarką a zgarniarką? 
c)  w  jaki  sposób  zmienia  się  charakter  pracy  spycharki  w  zależności  od  rodzaju 

zamontowanego do niej lemiesza? 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

  

Sposób wykonania ćwiczenia 
 

  Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować treść filmu dydaktycznego „Technika pracy maszyn do robót ziemnych”, 
2)  przeanalizować treść pytań zawartych w ćwiczeniu, 
3)  odpowiedzieć pisemnie na pytania, 
4)  zaprezentować efekty swojej pracy. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

23 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 
  

Środki dydaktyczne: 

– 

film dydaktyczny „Technika pracy maszyn do robót ziemnych”, 

– 

przybory do pisania, 

– 

notatnik.

 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

24 

5.7.   Technika  pracy  maszyn  do  stabilizacji  i  zagęszczania 

gruntów 

 

5.7.1.   Ćwiczenia

 

 

Ćwiczenie 1 

Do  każdego  z  trzech  metalowych  cylindrów  o  jednakowej  pojemności  i  jednakowym 

przekroju wsyp próbkę jednego z trzech rodzajów gruntu przygotowanego przez nauczyciela. 
Wyrównaj  próbkę  gruntu  w cylindrze  łatą  tak,  aby  górna  powierzchnia  próbki  pokrywała  się 
z górną  krawędzią  cylindra.  Poddaj  każdy  z  tych  cylindrów  zagęszczaniu  w  takim  samym 
czasie. Zaobserwuj jak zmieniła się objętość próbek gruntu w cylindrach po zagęszczeniu. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

  

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

  

Uczeń powinien: 

1)  przygotować  stanowisko  do  przeprowadzenia  ćwiczenia  zgodnie  z  zasadami 

bezpieczeństwa i higieny pracy, 

2)  przeanalizować przygotowane próbki gruntu, 
3)  umieścić w każdym cylindrze jedną próbkę gruntu, 
4)  wyrównać  łatą  próbki  w  cylindrach  tak,  aby  górna  powierzchnia  próbki  pokrywała  się 

z górną krawędzią cylindra, 

5)  poddać  każdy  z  cylindrów,  z  próbkami,  mechanicznemu  zagęszczaniu  w  takim  samym 

czasie, 

6)  zaobserwować jak zmieniła się objętość próbek w wyniku zagęszczania, 
7)  zapisać i zaprezentować efekty pracy. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

3 cylindry jednakowej wielkości, 

– 

3 próbki różnych rodzajów gruntu, 

– 

stół wibracyjny, 

– 

stoper, 

– 

łata stalowa, 

– 

notatnik, 

– 

przybory do pisania, 

– 

literatura z rozdziału 7 dotycząca zagęszczania gruntu. 
 

Ćwiczenie 2 

Przeanalizuj  dane  dotyczące  ubijaków  spalinowych,  elektrycznych  i pneumatycznych. 

Odpowiedz pisemnie na następujące pytania: 
a)  Czy rodzaj napędu ubijaków decyduje o ich ciężarze? 
b)  Czym się różni technika pracy ubijaków o różnym napędzie? 
c)  Do jakich gruntów stosuje się poszczególne rodzaje ubijaków? 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

25 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

  

Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować dane dotyczące ubijaków spalinowych, elektrycznych i pneumatycznych, 
2)  sformułować pisemne odpowiedzi na pytania zawarte w treści ćwiczenia, 
3)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
4)  dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

notatnik, 

– 

przybory do pisania, 

– 

literatura z rozdziału 7 dotycząca pracy ubijaków do zagęszczania gruntów. 
 

Ćwiczenie 3 

Weź  udział  w  wycieczce  na  budowę  odcinka  drogi.  Zwróć  uwagę  jakie  pracują  tam 

maszyny  do  zagęszczania  gruntu.  Zanotuj  ich  nazwy  oraz rodzaj  pracy, którą  wykonują  (jaki 
grunt  zagęszczają,  ile  muszą  wykonać  przejść  dla  zagęszczenia  jednej  warstwy,  jaka  jest 
grubość  warstwy  zagęszczanego  gruntu).  Możesz  również  wykonać  zdjęcia  aparatem 
fotograficznym.  Przygotuj  krótki  referat  z  pobytu  na  wycieczce  przedmiotowej 
do zaprezentowania na forum grupy. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

  

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
  

Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować pracę maszyn na budowie, 
2)  sporządzić notatki z obserwacji przeprowadzonych na budowie, 
3)  sporządzić  notatkę,  w  formie  referatu  (można  wzbogacić  go  o  zdjęcia),  z  wycieczki 

na budowę i wpisać ją do notatnika, 

4)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 
  

Środki dydaktyczne: 

 

kartki papieru, 

 

przybory do pisania, 

 

notatnik. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

26 

Ćwiczenie 4 

Na  podstawie  obejrzanego  filmu  dydaktycznego  „Maszyny  i  sprzęt  do  zagęszczania 

i stabilizacji gruntu” narysuj schemat technologiczny procesu stabilizacji gruntów. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 

 
  

Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować treść filmu dydaktycznego „Maszyny i sprzęt do zagęszczania i stabilizacji 

gruntów”, 

2)  przeanalizować proces technologiczny stabilizacji gruntów, 
3)  narysować w notatniku schemat technologiczny procesu stabilizacji gruntów, 
4)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 
  

Środki dydaktyczne: 

 

film dydaktyczny „Maszyny i sprzęt do zagęszczania i stabilizacji gruntów”, 

 

przybory do pisania, 

 

notatnik. 
 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

27 

5.8.   Technika pracy maszyn do przygotowania kruszyw 

 

5.8.1.   Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Na  podstawie  obejrzanego  filmu  dydaktycznego  pt.  ,,Przygotowanie  kruszyw  do  robót 

drogowych”,  scharakteryzuj  technologię  produkcji  kruszywa  do  robót  drogowych.  Przy 
każdym procesie technologicznym określ zastosowane tam urządzenie lub maszynę. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować  treść  filmu  dydaktycznego  pt.  ,,Przygotowanie  kruszyw  do  robót 

drogowych”, 

2)  scharakteryzować technologię produkcji kruszywa do robót drogowych 
3)  określić urządzenie zastosowane przy każdym procesie technologicznym, 
4)  zapisać i zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 
  

Środki dydaktyczne: 

 

film dydaktyczny pt. ,,Przygotowanie kruszyw do robót drogowych”, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania. 
 

Ćwiczenie 2 

Ułóż  w  jeden  ciąg  technologiczny  kartki  z  zapisanymi  na  nich  nazwami  maszyn  oraz 

procesów przygotowania kruszyw do robót drogowych.  

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 

 
  

Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować  zapisane  na  kartkach  nazwy  maszyn  oraz  procesów  przygotowania 

kruszyw do robót drogowych, 

2)  ułożyć  w  jeden  ciąg  technologiczny  kartki  z  zapisanymi  na  nich  nazwami  maszyn 

oraz procesów przygotowania kruszyw do robót drogowych, 

3)  narysować ułożony schemat technologiczny w notatniku, 
4)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
5)  dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia.  

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

28 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 
  

Środki dydaktyczne: 

 

kartki z nazwami maszyn oraz procesów przygotowania kruszyw do robót drogowych, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca ćwiczenia. 
 
 

 

 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

29 

5.9.   Technika pracy maszyn do robót palowych

 

 

5.9.1.   Ćwiczenia

 

 
Ćwiczenie 1 

 

Na  podstawie  obejrzanego  filmu  dydaktycznego  pt.  „Technika  pracy  maszyn  do  robót 

ziemnych”,  scharakteryzuj  różnice  między  kafarami,  a  palownicami  oraz  określ  kolejność 
wykonywanych prac przez te urządzenia.  
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 
  

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
  

Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować  treść  filmu  dydaktycznego  pt.  „Technika  pracy  maszyn  do  robót 

ziemnych”, 

2)  scharakteryzować różnice między kafarami, a palownicami, 
3)  określić kolejność wykonywanych prac przez oba urządzenia, 
4)  porównać obie maszyny, 
5)  zapisać i zaprezentować efekt pracy, 
6)  dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 
  

Środki dydaktyczne: 

 

film dydaktyczny pt. ,,Technika pracy maszyn do robót ziemnych”, 

 

przybory do pisania, 

 

notatnik. 
 

Ćwiczenie 2 

Przyporządkuj samoprzylepne karteczki z nazwami elementów palownicy do jej schematu 

umieszczonego na planszy. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować przygotowane samoprzylepne kartki z nazwami elementów palownicy, 
2)  przyporządkować  samoprzylepne  karteczki  z  nazwami  elementów  palownicy  do  jej 

schematu umieszczonego na planszy, 

3)  zaprezentować efekty pracy. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

30 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 
  

Środki dydaktyczne: 

 

samoprzylepne karteczki z nazwami elementów palownicy, 

 

plansza ze schematem palownicy, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca pracy maszyn do robót palowych

.

 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

31 

5.10.   Wykonanie podbudowy

 

 

5.10.1.   Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Po  obejrzeniu  filmu  dydaktycznego  „Wykonywanie  podbudów”  scharakteryzuj  maszyny, 

których używa się do wykonania podbudowy z kruszywa. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 

 

  

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

  

Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować treść filmu dydaktycznego „Wykonywanie podbudów”, 
2)  scharakteryzować maszyny, których używa się do wykonania podbudowy z kruszywa, 
3)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
4)  dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

film dydaktyczny „Wykonywanie podbudów”, 

– 

notatnik, 

– 

przybory do pisania, 

– 

literatura z rozdziału 7 dotycząca wykonywania podbudów dróg. 

 

Ćwiczenie 2 

Po  obejrzeniu  filmu  dydaktycznego  „Wykonywanie  podbudów”  określ  zasady 

bezpieczeństwa  i  higieny  pracy  oraz  aspekty  ochrony  środowiska  uwzględniane  podczas 
wykonywania podbudów.  
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

  

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
  

Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować  treść  filmu  dydaktycznego  „Wykonywanie  podbudów”  pod  względem 

przestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony środowiska, 

2)  określić zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz aspekty ochrony środowiska podczas 

wykonywania podbudów, 

3)  zapisać wnioski, 
4)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
5)  dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

32 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 
  

Środki dydaktyczne: 

 

film dydaktyczny „Wykonywanie podbudów”, 

 

przybory do pisania, 

 

notatnik, 

 

literatura  z  rozdziału  7  dotycząca  przepisów  bhp  i  ochrony  środowiska  podczas 
wykonywania podbudów dróg. 
 

Ćwiczenie 3 

Po  przeanalizowaniu  części  projektu  dotyczącego  wykonywania  podbudowy  określ 

rodzaje maszyn, których używa się do wykonania podbudowy z kruszywa. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

  

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

  

Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować część projektu dotyczącego wykonywania podbudowy z kruszywa, 
2)  określić rodzaje maszyn, których używa się do wykonania podbudowy z kruszywa, 
3)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
4)  dokonać samooceny ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

projekt dotyczący wykonywania podbudowy z kruszywa, 

– 

notatnik, 

– 

przybory do pisania, 

– 

literatura  z  rozdziału  7  dotycząca  przepisów  bhp  i  ochrony  środowiska  podczas 
wykonywania podbudów dróg. 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

33 

5.11.   Recykling 

 

 

5.11.1.   Ćwiczenia 
 

Ćwiczenie 1 

  Obejrzyj film dydaktyczny „Recykling nawierzchni drogowych”. Przygotowane kartki, na 

których zapisano czynności wykonywane podczas recyklingu ułóż w ciąg technologiczny.  

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 

 

  

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

  

Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować treść filmu dydaktycznego „Recykling nawierzchni drogowych”, 
2)  przeanalizować zapisane na kartkach czynności wykonywane podczas recyklingu, 
3)  ułożyć kartki w ciąg technologiczny, 
4)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
5)  dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem,  

– 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

– 

film dydaktyczny „Recykling nawierzchni drogowych”, 

– 

kartki, na których zapisano czynności wykonywane podczas recyklingu, 

– 

notatnik, 

– 

przybory do pisania, 

– 

literatura z rozdziału 7 dotycząca recyklingu. 

 
Ćwiczenie 2 

Z  „Poradnika  kierownika  budowy  i  inspektora  nadzoru”,  z  rozdziału  dotyczącego 

wykonywania  podbudów  z  materiałów  pochodzących  z  recyklingu,  wynotuj  wszystkie 
regulacje  prawne,  normy  oraz  zasady  dotyczące  wykonywania  podbudów  z  materiałów 
pochodzących z recyklingu. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  odnaleźć  w  „Poradniku  kierownika  budowy  i  inspektora  nadzoru”,  rozdział  dotyczący 

wykonywania podbudów z materiałów pochodzących z recyklingu, 

2)  wynotować  wszystkie  regulacje  prawne,  normy  oraz  zasady  dotyczące  wykonywania 

podbudów z materiałów pochodzących z recyklingu, 

3)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
4)  zapisać spostrzeżenia w notatniku. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

34 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem, 

– 

ćwiczenia praktyczne. 
 
Środki dydaktyczne: 

 

„Poradnik kierownika budowy i inspektora nadzoru”, 

 

przybory do pisania, 

 

notatnik. 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

35 

6.  EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 

 

 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 
Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  ,,Wykonywanie  podbudowy 
dróg” 

Test składa się z 25 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

– 

zadania 1

÷

19 są z poziomu podstawowego, 

– 

zadania 20

÷

25 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 
Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

-

  dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań z poziomu podstawowego,  

-

  dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 15 zadań z poziomu podstawowego, 

-

  dobry – za rozwiązanie 18 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu ponadpodstawowego, 

-

  bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  23  zadań,  w  tym  co  najmniej  5  z  poziomu 

ponadpodstawowego. 

 

Klucz odpowiedzi : 1. a, 2. d, 3. a, 4. c, 5. b, 6. c, 7. b, 8. d, 9. b, 10. d, 11. c
12. 
b, 13. a, 14. c, 15. c, 16. c, 17. c, 18. c, 19. d, 20. c, 21. a, 22. b, 23. a, 24. c
25. 
a. 

 

Plan testu 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny 
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Określić kąt nachylenia terenu dla koparki przy 
jeździe pod górę 

Wskazać właściwość gruntu, którą należy 
sprawdzić przed rozpoczęciem zagęszczania 
gruntów na krawędziach nasypu 

Wskazać podział gruntów ze względu na 
pochodzenie 

Zdefiniować pojęcie pospółki 

Ustalić kategorie dla wskazanego gruntu 

Określić przeciętną wartość spulchnienia 
wymienionych gruntów 

Wyeliminować osprzęt koparki przedsiębiernej 

Rozpoznać koparki 

Rozpoznać rodzaj maszyny 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

36 

10  Rozpoznać rodzaj maszyny na podstawie jej opisu 

11  Wskazać rodzaj maszyny na podstawie jej opisu 

12 

Dostosować rodzaj walca do zagęszczania gruntów 
spoistych 

13  Wskazać grunty najtrudniejsze do zagęszczenia 

14 

Określić wielkość pokrycia śladów podczas 
przejazdu maszyny podczas wałowania 

15  Rozpoznać rodzaj maszyny  

16 

Określić rodzaj gruntu, który zagęszcza się walcami 
okołkowanymi 

17 

Określić, na jaką maksymalną głębokość można 
zagęścić grunt przy pomocy zagęszczarki  

18  Rozpoznać elementy kafara 

19 

Określić kształt ziaren kruszywa wykorzystywanego 
do wykonywania podbudowy drogi 

20 

Scharakteryzować wykonywanie próby 
wałeczkowania gruntu  

PP 

21  Rozpoznać rodzaj gruntu na podstawie opisu 

PP 

22 

Wyjaśnić, jakie grunty należy zagęszczać 
zagęszczarkami 

PP 

23 

Scharakteryzować sposób uzyskiwania materiałów 
kruchych 

PP 

24 

Ustalić maksymalną głębokość wbijania słupów 
fundamentowych w grunt palownicami 

PP 

25 

Ustalić materiał do powierzchniowego utrwalenia 
zgodnie z założeniami zadania 

PP 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

37 

Przebieg testowania

 

 
Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  co  najmniej  jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań zawartych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 
5.  Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy. 
6.  Rozdaj uczniom zestawy zadań testowych i karty odpowiedzi, podaj czas przeznaczony na 

udzielanie odpowiedzi. 

7.  Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania pomiaru  
8.  dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich możliwości). 
9.  Kilka  minut  przed  zakończeniem  sprawdzianu  przypomnij  uczniom  o  zbliżającym  się 

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10.  Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 
11.  Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 
12.  Przeprowadź  analizę  uzyskanych  wyników  sprawdzianu  i  wybierz  te  zadania,  które 

sprawiły uczniom największe trudności. 

13.  Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 
14.  Opracuj  wnioski  do  dalszego  postępowania,  mającego  na  celu  uniknięcie  niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 
Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test zawiera 25 zadań o różnym stopniu trudności. Są to zadania wielokrotnego wyboru. 
5.  Za każdą poprawną odpowiedź możesz uzyskać 1 punkt. 
6.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi. Dla każdego zadania podane 
7.  są cztery możliwe odpowiedzi: a, b, c, d. Tylko jedna odpowiedź jest poprawna; i zaznacz 

ją znakiem X. 

8.  Staraj  się  wyraźnie  zaznaczać  odpowiedzi.  Jeżeli  się  pomylisz  i  błędnie  zaznaczysz 

odpowiedź, otocz ją kółkiem i zaznacz ponownie odpowiedź, którą uważasz za poprawną. 

9.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
10.  Kiedy  udzielenie  odpowiedzi  będzie  Ci  sprawiało  trudność,  wtedy  odłóż  rozwiązanie 

zadania na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci czas wolny. 

11.  Po  rozwiązaniu  testu  sprawdź  czy  zaznaczyłeś  wszystkie  odpowiedzi  na  KARCIE 

ODPOWIEDZI.  

12.  Na rozwiązanie testu masz 45 minut. 

Powodzenia! 

 
Materiały dla ucznia:

 

  instrukcja, 

  zestaw zadań testowych, 

  karta odpowiedzi. 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

38 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 
1.  Praca pod górę spycharki jest dozwolona w terenie o pochyleniu nie większym niż 

a)  25

°

.  

b)  30

°

c)  35

°

d)  40

°

 

2.  Przed rozpoczęciem, po dłuższej przerwie, zagęszczania gruntów na krawędziach nasypu, 

należy sprawdzić 
a)  stopień rozluźnienia gruntu. 
b)  wilgotność gruntu w nasypie. 
c)  kąt pochylenia krawędzi nasypu. 
d)  orientacyjne wartości wskaźnika stopnia zagęszczenia warstw niżej leżących. 
 

3.  Grunty, ze względu na pochodzenie, dzielimy na 

a)  rodzime i nasypowe. 
b)  skaliste i organiczne. 
c)  mineralne i nasypowe. 
d)  organiczne i nasypowe. 
 

4.  Pospółka jest gruntem mineralnym 

a)  pylastym. 

b)  skalistym. 
c)  gruboziarnistym. 
d)  drobnoziarnistym. 

 

5.  Grunty  takie jak: piasek wilgotny i gliniasty, pyły, lessy wilgotne, gleba uprawna z darnią 

należą do gruntów kategorii 
a)  I. 

b)  II. 
c)  III. 
d)  IV. 

 

6.  Przeciętnie wartość spulchnienia rumoszu skalnego, glin i iłów wynosi 

a)  5÷15%. 
b)  15÷20%. 
c)  20÷30%. 
d)  30÷40%. 

 

7.  Koparka z osprzętem przedsiębiernym nie może być wyposażona w łyżkę 

a)  z otwieranym dnem. 

b)  z otwieranymi bokami. 
c)  przytwierdzoną w sposób sztywny do ramienia. 
d)  przytwierdzoną w sposób wahliwy do ramienia. 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

39 

8.  Wśród spycharek nie wyróżniamy spycharek 

a)  skośnych. 
b)  czołowych. 
c)  uniwersalnych. 
d)  przedsiębiernych. 

 

9.  Poniższy rysunek przedstawia 

a)  koparkę. 
b)  spycharkę. 
c)  równiarkę. 
d)  zgarniarkę. 
 

 

 

10.  Skrzynia  zaopatrzona  w  krawędź  tnącą  i  zamontowana  na  podwoziu  jest  elementem 

roboczym 
a)  koparki. 
b)  spycharki. 
c)  równiarki. 
d)  zgarniarki. 
 

11.  Do  zdejmowania  humusu,  stabilizacji  gruntów,  humusowania  powierzchni  skarpy, 

wykonywania rowów odwadniających, wykonywania płytkich wykopów i niskich nasypów 
stosuje się 
b)  koparki. 
c)  spycharki. 
d)  równiarki. 
e)  zgarniarki. 

 

12.  Do zagęszczania gruntów spoistych zaleca się stosowanie walców 

a)  lekkich o działaniu statycznym.  
b)  ciężkich o działaniu statycznym. 
c)  lekkich o działaniu dynamicznym. 
d)  ciężkich o działaniu dynamicznym. 

 

13.  Najtrudniej zagęszcza się grunty 

a)  gliniaste. 
b)  piaszczyste. 
c)  piaszczysto-gliniaste. 
d)  gliniasto-piaszczyste. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

40 

14.  Wałowanie  należy  prowadzić  z  jednakową  intensywnością  na  całej  powierzchni, 

zaczynając od krawędzi drogi i przesuwając się ku jej osi z zachowaniem pokrycia śladów 
na szerokości 
a)  5 cm. 
b)  10 cm. 
c)  20 cm. 
d)  30 cm. 

 

15.  Poniższy rysunek przedstawia 

a)  koparkę. 
b)  spycharkę. 
c)  równiarkę. 
d)  zgarniarkę. 

 

 

16.  Walce okołkowane dobrze zagęszczają grunty 

a)  spoiste. 
b)  pylaste. 
c)  luźne i gruboziarniste. 
d)  luźne i drobnoziarniste. 
 

17.  Przy pomocy zagęszczarki można zagęszczać grunt do głębokości 

a)  0,50 m. 
b)  1,00 m. 
c)  2,00 m. 
d)  4,00 m. 

 

18.  Kafary  są  to  urządzenia  stosowane do  wbijania  gotowych  pali lub  ścianek.  Do głównych 

elementów kafara nie zaliczamy 
a)  młota. 
b)  podwozia. 
c)  pali i ścianek. 
d)  wieży kafarowej. 

 

19.  Kształt ziaren kruszywa wykorzystywanego na podbudowy powinien być zbliżony do 

a)  kuli. 
b)  sześcianu. 
c)  ostrosłupa. 
d)  graniastosłupa. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

41 

20.  Próbę wałeczkowania określającą rodzaj gruntu wykonuje się na dłoni. Z badanego gruntu 

formuje się kulkę średnicy 

a)  5 mm, a następnie wałeczkuje się ją, aż do uzyskania wałeczka o średnicy około 2 mm. 
b)  6 mm, a następnie wałeczkuje się ją, aż do uzyskania wałeczka o średnicy około 3 mm. 
c)  7 mm, a następnie wałeczkuje się ją, aż do uzyskania wałeczka o średnicy około 3 mm. 

d)  10 mm,  a  następnie  wałeczkuje  się  ją,  aż  do  uzyskania  wałeczka  o  średnicy  około 

5 mm. 

 

21.  „Bryłka  gruntu  podniesiona  i  opuszczona  pozostaje  w  całości  lub  rozpada  się  na  małe 

kawałki,  wrzucona  do  wody  rozpada  się  wolno,  wywołując  zmącenie  tylko 
w bezpośrednim swoim otoczeniu” – ten opis dotyczy gruntów 
a)  wątpliwych. 
b)  wysadzinowych. 
c)  zdecydowanych. 
d)  niewysadzinowych. 

 

22.  Zagęszczanie gruntu zagęszczarkami daje najlepsze wyniki dla gruntów 

a)  gliniastych i ilastych. 
b)  piaszczystych i żwirowych. 
c)  organicznych i nasypowych.  
d)  piaszczystych i gliniastych. 

 

23.  Wybór  sposobu  kruszenia  zależy  od  właściwości fizycznych i mechanicznych kruszonego 

materiału oraz żądanego stopnia rozdrobnienia. W kruszarkach materiały kruche 
a)  ściska się a następnie uderza. 
b)  zgniata się a następnie uderza. 
c)  ściska się jednocześnie ze ścieraniem. 
d)  zgniata się jednocześnie ze ścieraniem. 
 

24.  Palownice  zagłębiają  słupy  fundamentowe  o  nośności  ok.  1000  ton  w  gruncie 

na głębokość do 
a)  10 m. 
b)  20 m. 
c)  30 m. 
d)  40 m. 
 

25.  Jeżeli  podbudowę  oddaje  się  do  czasowego  ruchu  lub  przewiduje  się  układanie 

dywaników bitumicznych, to należy ją zaimpregnować, wykonując lekkie powierzchniowe 
utrwalenia piaskiem 
a)  grubym. 
b)  drobnym. 
c)  pylastym. 
d)  gliniastym 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

42 

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko …………………………………………………….. 

 
Wykonywanie podbudowy dróg  
 

Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

21 

 

22 

 

23 

 

24 

 

25  

 

Razem:   

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

43 

TEST 2 
 
Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  ,,Wykonywanie  podbudowy 
dróg” 

Test składa się z 25 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

 

zadania 1

÷

19 są z poziomu podstawowego, 

 

zadania 20

÷

25 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 
Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

-

  dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań z poziomu podstawowego,  

-

  dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 15 zadań z poziomu podstawowego, 

-

  dobry – za rozwiązanie 18 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu ponadpodstawowego, 

-

  bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  23  zadań,  w  tym  co  najmniej  5  z  poziomu 

ponadpodstawowego.

 

 

 

Klucz odpowiedzi : 1. a, 2. d, 3. d, 4. b, 5. d, 6. d, 7. b, 8. d, 9. b, 10. c, 11. a
12. 
c, 13. c, 14. d, 15. d, 16. b, 17. a, 18. b, 19. b, 20. a, 21. c, 22. d, 23. a, 24. d
25. 
b.

 

 

 
Plan testu 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny 
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Określić kąt nachylenia terenu dla równiarki przy 
zjeździe w dół 

Wskazać dokumenty, które mówią o pracy 
i zastosowaniu wskazanych w zadaniu maszyn 
do robót drogowych 

Określić kategorię dla wskazanego gruntu 

Dostosować rodzaj maszyny do pracy 

Wskazać maszynę, która pracuje 
przemieszczając się tylko do przodu  

Dostosować rodzaj maszyny do pracy 

Wybrać maszynę, która daje najlepsze wyniki 
przy zagęszczaniu gruntów sypkich 

Rozpoznać rodzaj walca  

Określić grubość zagęszczanej warstwy gruntu 
walcami gładkimi 

10 

Wskazać maszynę, dzięki której uzyskuje się 
kruszywo łamane ze skał 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

44 

11 

Wskazać główny element roboczy kafara 

12 

Określić średnicę słupów fundamentowych 
wykonywanych przy pomocy palownicy 

13 

Rozpoznać rodzaj maszyny  

14 

Rozpoznać materiały do wykonania podbudowy 

15 

Określić grubość dolnej warstwy podbudowy 
z kruszywa o uziarnieniu 0÷80 mm 

16 

Określić grubość górnej warstwy podbudowy 
z kruszywa o uziarnieniu 0÷25 mm 

17 

Rozpoznać maszyny do rozściełania kruszywa 
podczas wykonywania podbudowy 

18 

Określić maksymalną grubość warstwy 
kruszywa, którą można zagęścić walcami 
ogumionymi 

19 

Określić, kiedy opłacalne jest ręczne usuwanie 
dużych ziaren kruszywa podczas wykonywania 
podbudowy 

20 

Scharakteryzować wysadzinowość gruntu 

PP 

21 

Przeanalizować badania do badań polowych 
gruntu 

PP 

22 

Dopasować ciężar ubijaka do samojezdnej 
maszyny ubijającej 

PP 

23 

Zinterpretować odporność kruszywa 
na odkształcenia 

PP 

24 

Scharakteryzować pojęcie recyklingu 

PP 

25 

Rozpoznać maszynę na podstawie opisu

 

PP 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

45 

Przebieg testowania

 

 
Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  co  najmniej  jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań zawartych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 
5.  Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy. 
6.  Rozdaj uczniom zestawy zadań testowych i karty odpowiedzi, podaj czas przeznaczony na 

udzielanie odpowiedzi. 

7.  Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania pomiaru  
8.  dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich możliwości). 
9.  Kilka  minut  przed  zakończeniem  sprawdzianu  przypomnij  uczniom  o  zbliżającym  się 

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10.  Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 
11.  Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 
12.  Przeprowadź  analizę  uzyskanych  wyników  sprawdzianu  i  wybierz  te  zadania,  które 

sprawiły uczniom największe trudności. 

13.  Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 
14.  Opracuj  wnioski  do  dalszego  postępowania,  mającego  na  celu  uniknięcie  niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 
Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test zawiera 25 zadań o różnym stopniu trudności. Są to zadania wielokrotnego wyboru. 
5.  Za każdą poprawną odpowiedź możesz uzyskać 1 punkt. 
6.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi. Dla każdego zadania podane 
7.  są cztery możliwe odpowiedzi: a, b, c, d. Tylko jedna odpowiedź jest poprawna; i zaznacz 

ją znakiem X. 

8.  Staraj  się  wyraźnie  zaznaczać  odpowiedzi.  Jeżeli  się  pomylisz  i  błędnie  zaznaczysz 

odpowiedź, otocz ją kółkiem i zaznacz ponownie odpowiedź, którą uważasz za poprawną. 

9.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
10.  Kiedy  udzielenie  odpowiedzi  będzie  Ci  sprawiało  trudność,  wtedy  odłóż  rozwiązanie 

zadania na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci czas wolny. 

11.  Po  rozwiązaniu  testu  sprawdź  czy  zaznaczyłeś  wszystkie  odpowiedzi  na  KARCIE 

ODPOWIEDZI.  

12.  Na rozwiązanie testu masz 45 minut. 

Powodzenia! 

Materiały dla ucznia:

 

  instrukcja, 

  zestaw zadań testowych, 

  karta odpowiedzi. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

46 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 
 

1.  Praca  równiarki  przy  zjeździe  w  dół  dozwolona  jest  w  terenie  o  pochyleniu  nie 

przekraczającym 
a)  35

°

.  

b)  40

°

c)  45

°

d)  50

°

 

2.  Maszyny  takie  jak:  ubijaki,  zagęszczarki,  walce  okołkowane  i  wibracyjne  używa  się 

zgodnie z 
a)  dokumentacją projektową. 
b)  zasadami ochrony środowiska. 
c)  poleceniem kierownika budowy. 
d)  zasadami określonymi w instrukcjach obsługi każdego z tych urządzeń.  

 

3.  Grunty  takie  jak:  less  suchy  zwarty,  glina  zwięzła,  iły  wilgotne,  iłołupek  miękki  należą 

do gruntów kategorii 
a)  I. 
b)  II. 
c)  III. 
d)  IV. 
 

4.  Wszystkie roboty związane z odspajaniem, przemieszczaniem, układaniem i profilowaniem 

gruntu wykonuje się 
a)  koparkami. 
b)  spycharkami. 
c)  równiarkami. 
d)  zgarniarkami. 

 

5.  Tylko do przodu przemieszczają się 

a)  koparki. 
b)  spycharki. 
c)  równiarki. 
d)  zgarniarki. 

 

6.  Do  podłużnego  przemieszczania  gruntu  z  wykopów  na  nasypy  oraz  do  plantowania 

terenów falistych stosowane są 
a)  koparki. 
b)  spycharki. 
c)  równiarki. 
d)  zgarniarkami. 

 

7.  Przy zagęszczaniu gruntów sypkich najlepsze wyniki daje używanie 

a)  ubijaków. 
b)  walców wibracyjnych. 
c)  walców lekkich o działaniu statycznym. 
d)  walców ciężkich o działaniu statycznym. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

47 

8.  Ze względu na sposób działania nie wyróżniamy walców 

a)  udarowych. 
b)  statycznych. 
c)  wibracyjnych. 
d)  samojezdnych. 

 

9.  Najlepsze  efekty  przy  zagęszczaniu  walcami  gładkimi  uzyskuje  się  dla  gruntów  luźnych 

i mało zwięzłych, przy czym grubość zagęszczanej warstwy nie powinna być większa niż 
a)  10÷20 cm. 
b)  20÷30 cm. 
c)  30÷40 cm. 
d)  40÷50 cm. 

 

10.  Aby uzyskać kruszywo łamane ze skał stosuje się maszyny nazywane 

a)  walcami. 
b)  ubijakami. 
c)  kruszarkami. 
d)  zagęszczarkami. 

 

11.  Głównym elementem kafara jest 

a)  młot. 
b)  kafar. 
c)  palownica. 
d)  prowadnica. 
 

12.  Palownice  przeznaczone  są  do  wykonywania  w  gruncie  słupów  fundamentowych 

o średnicy 
a)  100÷400 mm. 
c)  400÷800 mm. 
d)  800÷1400 mm. 
e)  1400÷2800 mm. 

 
13.  Na poniższym rysunku przedstawiono 

a)  żuraw. 
b)  dźwig. 
c)  palownica. 
d)  wciągarka. 
 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

48 

14.  Do wykonywania podbudowy nie wykorzystuje się 

a)  zaprawy. 
b)  kruszywa. 
c)  popiołobetonu. 
d)  betonu chudego. 

 

15.  Dolną  warstwę  podbudowy  wykonuje  się  zwykle  z  kruszywa  o  uziarnieniu  0÷80  mm. 

Grubość tej warstwy wynosi 
a)  5÷10 mm. 
b)  10÷20 mm. 
c)  15÷20 mm. 
d)  15÷25 mm. 

 

16.  Górną  warstwę  podbudowy  lub  podbudowę  jednowarstwową  wykonuje  się  z  kruszywa 

o uziarnieniu 0 ÷ 25 mm (rzadko 0 ÷ 40 mm). Grubość warstw górnych wynosi 
a)  3÷8 cm. 
b)  8÷15 cm. 
c)  15÷20 cm. 
d)  20÷30cm. 

 

17.  Do rozściełania kruszywa podczas wykonywania podbudowy nie stosuje się 

a)  koparki. 
b)  spycharki. 
c)  układarki. 
d)  równiarki. 
 

18.  Maksymalna  grubość  warstw  kruszywa,  zagęszczonych  walcami  statycznymi  gładkimi 

wynosi 15 cm, a walcami ogumionymi 
a)  10 cm. 
b)  20 cm. 
c)  30 cm. 
d)  40 cm. 

19.   Podczas wykonywania podbudowy z kruszyw, opłaca się ręczne usuwanie dużych ziaren 

kruszywa, jeżeli ich ilość nie przekracza 
a)  2%. 
b)  5%. 
c)  7%. 
d)  10%. 

 
20.  Wysadzinowość gruntu jest to 

a)  odporność gruntu na działanie wody i mrozu. 
b)  podciąganie wody przez włoskowate kanaliki w gruncie. 
c)  powiększanie objętości porów w gruncie pod wpływem wody. 
d)  powiększanie objętości szkieletu gruntowego pod wpływem mrozu. 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

49 

21.  Do badań polowych gruntu nie zaliczymy 

a)  sondowania. 
b)  próbnego obciążenia. 
c)  badania kata stoku naturalnego. 
d)  badania zagęszczalności gruntu. 

 

22.  Samojezdnych maszyn ubijających, elementami roboczymi są ubijaki o masie 

a)  100÷500 kg. 
b)  500÷1000 kg. 
c)  1000÷1500 kg. 
d)  1500÷2000 kg. 

 
23.  Nośność  warstwy  kruszywa  zależy  od  tarcia  oraz  wzajemnego  zazębiania  się  ziaren 

i wyrażona jest odpornością na odkształcenia. Odporność jest tym większa im 
a)  ściślejsze jest ułożenie ziaren, im większe jest tarcie wzajemne. 
b)  ściślejsze jest ułożenie ziaren, im mniejsze jest tarcie wzajemne. 
c)  luźniejsze jest ułożenie ziaren, im większe jest tarcie wzajemne. 
d)  luźniejsze jest ułożenie ziaren, im mniejsze jest tarcie wzajemne. 
 

24.  Recykling polega na 

a)  wykonaniu odwodnienia drogi. 
b)  wykonaniu napraw na określonym odcinku drogi. 
c)  wykonaniu nowej nawierzchni mineralno bitumicznej. 
d)  zerwaniu  lub  spulchnieniu  warstwy  bitumicznej,  dodaniu  nowych  składników, 

a następnie wbudowaniu jej i zagęszczeniu. 

 
 

25.  Spawany  bęben  stalowy  zamocowany  tocznie  na  łożyskach,  wewnątrz  którego 

zainstalowana  jest  taśma  spiralna,  która  w  czasie  obrotu  bębna  przesuwa  kruszywo 
w kierunku przeciwnym do przepływu strumienia wody nazywa się 
a)  walcem. 
b)  płuczką. 
c)  kruszarką. 
d)  przesiewaczem. 

 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

50 

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko …………………………………………………….. 

 
Wykonywanie podbudowy dróg  
 

Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

21 

 

22 

 

23 

 

24 

 

25 

 

Razem:   

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

51 

7.  LITERATURA

 

 

1.  Edel R.: Odwodnienie dróg. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, Warszawa 2002 
2.  Jakiel  P.  red.:  Poradnik  kierownika  budowy  i  inspektora  nadzoru  –  Warunki  techniczne 

wykonania i odbioru dróg i mostów. Verlag Dashofer Sp. z o.o., Warszawa 2006 

3.  Janicki L.: Maszyny i urządzenia. WSiP, Warszawa 1987 
4.  Judycki  J.,  Alenowicz  J.:  Nowe  metody  renowacji  nawierzchni  asfaltowych. 

Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, Warszawa 1998 

5.  Rolla  S.:  Badania  materiałów  i  nawierzchni  drogowych.  Wydawnictwo  Komunikacji 

i Łączności, Warszawa 1979 

6.  Rolla S.: Technologia robót w budownictwie drogowym. cz. 3. WSiP, Warszawa 1997 
7.  Rolla St., Rolla M., Żarnoch W.: Budowa dróg. cz. 1. WSiP, Warszawa 1993 
8.  Stypułkowski B. (red.): Zagadnienia utrzymania i modernizacji dróg i ulic. Wydawnictwo 

Komunikacji i Łączności, Warszawa 2000 

9.  Tauszyński K.: Budownictwo z technologią. cz. 1. WSiP, Warszawa 1994 
 

Literatura metodyczna: 

1.  Figurski J., Ornatowski T.: Praktyczna nauka zawodu. ITeE, Radom 2000 
2.  Niemierko B.: Pomiar wyników kształcenia zawodowego. BKKK, Warszawa 1997