plik

nieskończonych zasobów ciekawości i rozwijania potencjału Twojego mózgu, może być
ograniczone zasadami? Przecież zasady same przez się nakładają ograniczenie,

jakiekolwiek by one nie były.

Już słyszę jak mówisz: "Zasady są po to, aby je łamać"! Masz rację, w tym wypadku tak jest
lepiej. Dlatego ja nie będę mówić o zasadach, lecz o krokach, które prowadzą do stworzenia

mapy pobudzającej Twoją kreatywność i potencjał.

26 zasad sformułowanych przez Tonego Buzana powoduje u początkującego adepta map
spore zmieszanie. Reguły dotyczące formy i techniki są obszerne, a ich wprowadzenie

od razu jest praktycznie niemożliwe.

Jeśli nie jesteś przyzwyczajony do stosowania kolorów w notatkach, a masz ich stosować
kilka, do tego wprowadzać rysunki, różne typy linii, strzałki, chmurki itd to z pewnością

złapiesz się za głowę i powiesz:" Chwileczkę, zwolnijmy trochę..."

Gdy pokazywałam na zajęciach mapę z zasadami tworzenia map myśli, każdy robił wielkie
oczy. "To wszystko mam zastosować? Przecież dopiero zaczynam!" - takie myśli przebiegały

przez głowę. Zresztą sam zobacz jak to wygląda. Poniżej znajdziesz mapę z zasadami
Tonego Buzana.

SYNERGIA

2008

Krok 3. Dodaj tekst i rysunki.

Na odgałęzieniach wpisz teraz drukowanymi literami 10 swoich zasobów,
czyli mocnych stron, zalet, pozytywnych cech, wiedzę oraz umiejętności, które posiadasz.

Kolejność nie ma tu znacznienia. Wypisuj wszystko, co przychodzi Ci do głowy, po jednej
cesze na jednej linii. Jeśli zabraknie odgłęzień możesz dorysować kolejne w dostępnym

miejscu odchodzącym od centrum. W ten sposób stworzysz swoją pierwszą mapę
– MINI MAPĘ SKARBÓW.

Najlepiej dla czytelności mapy, jeśli litery są drukowane, lecz jeśli się spieszysz notując

np. podczas wykładu czy spotkania, możesz używać liter pisanych, aby notować szybciej.

Gotowe? Masz dziesięć zasobów? Wspaniale! Moja mapa skarbów wygląda tak:

Jeśli nie znalazłeś 10 zasobów lub chcesz mieć ich jeszcze więcej, skorzystaj z ćwiczenia

w bonusowym raporcie "7 MapoTrików Rozwojowych", który otrzymasz po kursie.

Gdy masz już centrum, odgałęzienia i słowa kluczowe umieszczone na nich, możesz dodać
rysunki w miejscach, gdzie nasuwają Ci się skojarzenia. Proste piktogramy doskonale

sprawdzają się na początek. Pamiętaj, że to Ty masz wiedzieć, co jest tam narysowane.

SYNERGIA

2008

Jak stworzyć rozbudowaną Mapę Myśli?

To, co narysowałeś wczoraj to prosta mapa myśli. Jest ona pomocna w wielu wypadkach,
a szczególnie w twórczych zastosowaniach, gdy potrzebujesz szybko zgromadzić pomysły.

Przydaje się też jako prosty organizer do zarządzania czasem w ciągu dnia lub jako lista
zakupów. Prostota tej mapy pozwala na szybkie i skuteczne notowanie.

Nie zawsze jednak to wystarcza. Gdy masz do czynienia z książką, wykładem

lub prezentacją wiedza zostaje przedstawiona na kilku poziomach, które łączą się ze sobą.
Najczęściej jest jakaś teza lub problem, jedne informacje wynikają z drugich i prowadzą

do rozwiązania. Co wtedy?

Spokojnie. Mapa myśli poradzi sobie nawet z najbardziej skomplikowanymi informacjami
i szybko pokaże Ci całą strukturę od ogółu do szczegółu. Wszystko zgodnie z pracą Twojego

mózgu.

Twój mózg nieustannie tworzy skojarzenia między informacjami. Robi to na dwa różne
sposoby. Jeden z nich to rozkwit skojarzeń (tzw BrainBloom™ wg Vandy North).

Proces ten polega na tym, że skojarzenia są generowane od centralnej idei/myśli.
Skojarzenia odchodzą we wszystkich kierunkach, tak jak płatki kwiatu i odgałęzienia

w Twojej prostej mapie myśli.

Drugi sposób to przepływ skojarzeń (BrainFlow). W tym przypadku skojarzenia zaczynają
się od jednej myśli/informacji i prowadzą do następnej, a te z kolei do następnej

i tak w nieskończoność. W ten sposób tworzy się tzw strumień świadomości.

Tworzenie rozbudowanej mapy myśli to połączenie rozkwitu i przepływu skojarzeń.
Główne odgałęzienia odchodzą od centrum na zasadzie rozkwitu, a potem pojedyncze

skojarzenia tworzą ciąg łączących się ze sobą informacji na zasadzie przepływu
(jedna informacja wynika z drugiej). Sprawdź to! W praktyce to bardzo proste!

Jeśli chcesz stworzyć rozbudowaną mapę skarbów, to najpierw zastanów się jak możesz

pogrupować swoje zasoby. W jakie większe kategorie możesz je połączyć?
Wypisz teraz 3-4 kategorie.

1. ..................................................

SYNERGIA

2008

Poznaj klucze do Twojego umysłu

Czy zastanawiałeś się kiedyś w jaki sposób myślisz?

Obrazami? Słowami? Łańcuchami skojarzeń? A może wszystkim po trochę?

Jedno jest pewne. Nie myślisz pełnymi zadaniami, nie mówiąć już o akapitach.

Jednak w ten sposób większość osób notuje i dziwi się niską efektywnością.

Mózg nie kieruje się gramatyka ani stylistyką. Ma swoje własne ścieżki. Jedno skojarzenie
pobudza kolejne, słowa przechodzą w obrazy, a te w odczucia, znowu w słowa i tak w

nieskończoność. Tradycyjne notatki nie uwzględniają naturalnego sposobu działania
mózgu. Myślenie sobie, a notatka sobie.

Założę się, że znasz taką sytuację: podczas zastanawiania się nad gramatyką tego co

chciałeś zanotować uciekła Ci kolejna myśl lub idea. To częste doświadczenie zniknie gdy
już na dobre przesiądziesz się do Porsche notowania, czyli Mapologii.

Jak pewnie zauważyłeś mapy myśli różnią się od notatek tradycyjnych nie tylko kolorami,

wykorzystaniem przestrzeni i dodaniem rysunków. Sposób zapisywania informacji jest
także zupełnie inny.

Czym są słowa-klucze?

Zamiast pełnych zdań czy akapitów na odgałęzieniach pojawiają się pojedyncze słowa.

Najczęściej jest to jedno słowo, choć czasem zdarza się wyrażenie dwu lub trzywyrazowe.
Są to słowa, które niosą najwięcej treści, budują obrazy i stymulują skojarzenia.

To tak zwane słowa-klucze.

Badania nad tekstami pisanymi wykazały, że tylko 4-11% słów zawiera w sobie
informacje kluczowe dla pełnego zrozumienia tekstu. Możesz pominąć średnio 95% słów, a

i tak Twoje zrozumienie pozostanie na wysokim poziomie.

Tworząc mapę myśli zapisujesz tylko te słowa, które mają znaczenie dla zrozumienia i
zapamiętania. Resztę, czyli pozostałe struktury stylistyczno – gramatyczne, pomijasz.

Pozwala to oszczędzić od 50 do 90% czasu podczas samego notowania oraz

SYNERGIA

2008

min. 90% czasu podczas późniejszego czytania mapy (np. podczas powtórki do egzaminu

czy prezentacji).

Podczas robienia notatek tradycyjnych także wyszukujesz słowa-klucze. Przypomnij sobie,
ile razy podczas nauki czytałeś notatkę i podkreślałeś to, co najważniejsze? Ja zawsze tak

robiłam. Zamiast od razu zapisywać tylko kluczowe informacje, przepisywałam całe akapity
na żywca z książki, potem podkreślałam słowa-klucze i w końcu uczyłam się tylko ich.

Teraz możesz z czystym sercem zacząć zapisywać tylko to, co jest najważniejsze i dzięki

temu oszczędzić czas i energię.

Ćwiczenie.

Przeczytaj tekst na kolejnej stronie i wypisz lub zaznacz słowa-klucze.

Policz teraz liczbę zakreślonych/wypisanych słów kluczowych. Prawdopodobnie będzie ich
od 6 do 30.

Zauważyłam, że ludzie mają tendencję do zapisywania zbyt wielu słów kluczowych i

zachowywania się tak jakby zaraz mieli zostać poddani szczegółowym testom, zamiast po

SYNERGIA

2008

"Tomasz Edison, znany wynalazca i naukowiec, urodził się 11 lutego
1847 roku. W czasach, gdy żył elektryczność była jedynie mrzonką. Po

jego śmierci w 1931 całe miasta były oświetlone i zaopatrzone w prąd.
Edison opatentował ponad 1000 wynalazków. Jego najsłynnniejszym

odkryciem była żarówka. Udoskonalał także wynalazki innych, w tym
telefon. Poza żarówką wynalazł gramofon i kinetoskop, urządzenie do

oglądania ruchomych filmów. Największy wynalazek powstał między
1883 i 1884 rokiem, kiedy to przedstawił światu pierwszy

zintegrowany system produkcji i dystrybucji elektrycznego
ogrzewania i oświetlenia. Edison nieustannie oddawał się swojej

pasji, pracując nawet 20 godzin na dobę. Często mówił: "Geniusz to 1
procent inspiracji i 99 procent potu".

prostu wypisać to, co jest najważniejsze dla nich.

Liczba słów kluczowych zależy od różnych czynników, w tym:

●

jak dobrze znasz zawarte informacje,

●

jaki poziom szczegółowości jest Ci potrzebny,

●

jaki jest Twój cel

●

jaki jest poziom Twojego zainteresowania

●

jakie masz zaufanie do swojej pamięci :)

Inne słowa wypiszesz, tworząc biografię Tomasza Edisona, a inne gdy chcesz poznać jego

wynalazki. To całkiem jasne, prawda? Cel determinuje ilość i jakość słów kluczowych.

Jednocześnie zupełnie inne będzie odszukiwanie słów kluczowych z tekstu oraz notowanie
ich z wykładu.

Do tekstu możesz wielokrotnie wracać i poświęcić większą ilość czasu na podjęcie decyzji,

co jest najważniejsze z perspektywy Twojego celu. Na początku przygody z mapami myśli
polecam notowanie z książek/artykułów jako doskonały trening przekładania większych

fragmentów na słowa kluczowe.

Notowanie ze spotkań czy wykładów wymaga trochę większej wprawy, gdyż w trakcie
słuchania jednocześnie decydujesz, co zapisać i przekładasz większe fragmenty wypowiedzi

na słowa kluczowe.

Ma to jednak swoje dobre strony. Aby analizować czyjąś prezentację wystarczająco szybko,
aby wyciągnąć najlepsze słowa kluczowe i wrzucić je na mapę musisz być bardzo

skoncentrowany i aktywny. (Przy okazji to niesamowity trening myślenia). Jednoczesne
słuchanie, analizowanie i podejmowanie decyzji, w gdzie na mapie zapisać konkretne słowa

kluczowe doskonalą Twoje umiejętności analityczne i syntetyczne. Proces ten angażuje obie
półkule mózgowe i zwiększa Twoją inteligencję.

SYNERGIA

2008

Jakie są korzyści zapisywania słów kluczy?

Główną korzyścią zapisywania słów kluczowych jest oszczędność czasu i przestrzeni.

Z jednej strony koncentrujesz swoją energię na wyciągnięciu tylko tego, co najważniejsze

(skracasz czas notowania). Z drugiej strony zapisując słowa kluczowe możesz zmieścić
notatkę z książki lub spotkania na jednej kartce A4 lub A3. Później jedno spojrzenie na

kartkę wystarcza na przypomnienie sobie całych stron i rozdziałów lub godzin
wykładów/szkoleń. To jest czysta ekonomia i same zyski :)

Kolejną korzyścią korzystania ze słów kluczowych jest lepsze zrozumienie i

zapamiętanie. Aby zapisać fragment w postaci słowa kluczowego musisz skoncentrować
się na tej informacji. Koncentracja jest kluczem do pamięci i wszelkich procesów

umysłowych. Jeśli koncentrujesz się na informacji to automatycznie lepiej ją rozumiesz i
łatwiej przywołać ją z pamięci.

Słowa kluczowe pobudzają też kreatywność i uruchamiają naturalny przepływ

skojarzeń. Długie, skończone zdania ograniczają możliwość naturalnej rozbudowy
skojarzeń. Słowa kluczowe otwierają i pobudzają do kontynuacji rozpoczętej myśli. Poza

tym podczas notowania mapami nie musisz jednocześnie edytować notatki pod względem
stylistyczno-gramatycznym. Mmożesz skoncentrować się jednynie na tworzeniu pomysłów

i planowaniu.

Podsumowując wyszukiwanie/tworzenie słów kluczowych pozwala na:

●

skrócenie czasu nauki o 90%

●

koncentrację na tym, co najważniejsze

●

wykorzystanie naturalnej pracy mózgu

●

łatwiejsze zapamiętanie uczonego materiału

●

pobudzenie kreatywności i ciekawości

SYNERGIA

2008

Ćwiczenie.

Przeczytaj poniższy tekst i umieść na mapie myśli słowa kluczowe.

Podpowiedź: zadając sobie pytania (np. "co jest najważniejsze?") w czasie czytania, łatwiej

wyłapiesz słowa kluczowe.

ANTYCYPACJA

Kiedyś rozlałam kawę na ciekawą książkę, którą właśnie czytałam. Spora część tekstu
zrobiła się całkowicie zamazana i nieczytelna. "Co ja teraz zrobię?" - myślałam ze

smutkiem. Książka tak bardzo mnie pochłonęła, że postanowiłam czytać mimo plam i
braków. I wiesz co? Moje zrozumienie było na takim samym poziomie, jak gdyby tekst

był kompletny. Jak to możliwe?

Wszystko dzięki genialności mózgu. A szczególnie antycypacji. To niezwykła zdolność
mózgu do przewidywania, domyślania się i uzupełniania brakujących fragmentów

informacji drogą skojarzenia.

Pomaga ona swobodnie funkcjonować w życiu codziennym, na przykład otwierać drzwi,
łapać piłkę czy wyciągać rękę na przywitanie.

Odgrywa ona dużą rolę podczas czytania. Podczas lektury antycypacja przyspiesza

i ułatwia percepcję oraz zrozumienie poszczególnych słów oraz całego tekstu. Badania
dowodzą, że dorosły czytelnik rozpoznaje całe słowa po ich długości

i charakterystycznym wyglądzie ogólnym.

Podczas czytania wiele czynności wykonujesz poza udziałem świadomości w bardzo
krótkim czasie. Jednocześnie poruszasz oczami, przetwarzasz informacje wzrokowe,

postrzegasz kształty wyrazów i liter oraz porównujesz je z wcześniejszymi wzorami.
Wszystko to zachodzi w ciągu 200-300 milisekund.

Kiedy zaczynasz czytać po raz pierwszy dany tekst, na początku antycypacja pozwala Ci

uchwycić ogólny sens. Mniej więcej po połowie tekstu wychwytujesz główne przesłanie
całości i możesz skoncentrować się na relacjach przyczynowo-skutkowych między

informacjami oraz przewidywać dalszy rozwój wypadków.

SYNERGIA

2008

Badania Marte Otten na Uniwersytecie w Amsterdamie wykazały, że antycypacja

pozwala nie tylko wyciągać wnioski o znaczeniu całego tekstu, lecz także używać tej
wiedzy do przewidywania rozwoju wypadków czy nawet następnego słowa w zdaniu.

Uczestnicy eksperymentu bez problemu wskazywali brakujące słowa w krótkich

historyjkach typu:

"Moja babcia i dziadek są bardzo religijni. W sypialni nad ich łóżkiem wisi (...)"

"Anna znalazła spokojne miejsce do nauki w parku. Usiadła na ławce i wyjęła z torby
(...)"

Antycypację ułatwia także redundancja, czyli nadmiar informacji w tekście. Aby odbiór

tekstu odbywał się bez błędów i z dużym komfortem tekst zawiera zazwyczaj więcej
informacji niż jest potrzebne do jego zrozumienia. Najlepiej jeśli redundancja sięga

70-75%, wtedy tekst dobrze się czyta i o wiele łatwiej rozumie i zapamiętuje.

Redundancja i antycypacja pozwalają na swobodne zrozumienie tekstu mówionego i
czytanego mimo brakujących elementów, nie ma więc możliwości, abyś znając słowa

kluczowe nie zrozumiał czy nie odtworzył potrzebnych informacji.

Przeczytałeś? To weź czystą kartkę i działamy. Przykładowe kroki mapowania słów
kluczowych z powyższego fragmentu mogą wyglądać następująco:

Krok 1. Stwórz centrum i umieść w nim temat (ANTYCYPACJA).

Krok 2. Narysuj pierwsze odgałęzienie.

Co na nim umieścisz? Nasuwa się automatycznie pytanie: "Co to jest antycypacja?".
Zamień to na słowo-klucz. Na przykład DEFINICJA. Uzupełnij teraz to odgałęzienie o

szczegóły.

Krok 3. Dodaj kolejne odgałęzienie.
Kolejne pytanie również wskakuje od razu do głowy. "Gdzie można ją zastosować?" Znowu

zamień to na słowo-klucz. Odpowiedzi na pytanie umieść jako dwa osobne mniejsze
odgałęzienia i następnie je rozwiń.

Krok 4. Dodaj następne odgałęzienie.

SYNERGIA

2008

Uruchom potęgę prawej półkuli teraz!

Kiedyś w przerwie szkolenia wracam do sali, a tam tłum ludzi kłębi się nad moją ławką.

Nie widzę co robią, lecz słyszę tylko zachwycone głosy: "ach, jakie ładne!", "są cudowne!",
"nigdy takich nie widziałam!".

Zdziwiona myślę sobie - "Co oni tam robią? Czyżby oglądali jakieś zdjęcia z wakacji, czy co?

Tylko czemu nad moją ławką, dziwne?" Podchodzę i mówię – "A co Wy tu robicie?" I wtedy
wszyscy spłoszeni patrzą po sobie i przebąkują: "Bo my tylko...", "One leżały i my

przypadkiem...", "Są zachwycające naprawdę!". "Ale co??? Co jest zachwycające?" - pytam,
bo dalej nie bardzo rozumiem, o co chodzi.

"Jak to co? Twoje mapy ze szkolenia!" - odpowiada ktoś zdziwiony – "To najlepsze mapy,

jakie widziałem w życiu". "To prawda – dodaje młoda dziewczyna – są wyśmienite. Sama
robię mapy, ale Twoje są nieporównywalne". "Dziękuję bardzo – odpowiadam - a możesz

pokazać swoje? Zobaczymy, o co chodzi." Wkrótce całe ławki pokrywają się mapami
różnych ludzi, a my stoimy jak przed wystawą. Faktycznie moje mapy od razu przyciągają

wzrok.

"Zobaczcie teraz, czym różnią się nasze mapy?" - mówię – "Wszystkie są kolorowe, dobrze
rozplanowane w przestrzeni, mają konkretne centrum i dobrze wygięte odgałęzienia.

To co je wyróżnia spośród innych? Ja widzę jedną różnicę"

Nastała cisza, a po chwili wszyscy wykrzyknęli chórem: "RYSUNKI!!!" Pokiwałam głową.
To było to. Nikt poza mną nie dodał rysunków do mapy i dlatego moje wydawały się

ładniejsze i bardziej atrakcyjne niż pozostałe.

"To teraz już wiesz, co masz zrobić, aby Twoje mapy były również tak zachwycające
jak moje. Po prostu dodaj rysunki" – powiedziałam- "tylko tyle jest potrzebne, abyś lepiej

i na dłużej zapamiętywał informacje, jednocześnie ciesząc się z tego jak mapa wygląda".

I jeśli Tobie podobnie jak moim uczestnikom szkolenia ciśnie się na usta:
"Ale ja nie umiem rys..." to wycisz ten wewnętrzny głos i czytaj dalej.

SYNERGIA

2008

Dlaczego warto dodawać rysunki do map?

Kiedy wspominam o rysowaniu, większości ludzi włos jeży się na głowie. "Rysować? Ja?

Czy to konieczne?" I w głowie mają wtedy obraz siebie z pędzlami i paletą farb.

Tak naprawdę chodzi o coś innego...

Uwierz mi nawet najprostsze rysunki wystarczą, aby podnieść efektywność mapy,
poprawić pamięć i rozbudzić kreatywność. Dlaczego? Dobre pytanie.

Powód 1. Rysując używasz prawej półkuli, co pobudza wyobraźnię, poprawia
zrozumienie i rozwija kreatywność.

Prawa półkula Twojego mózgu ma możliwości, o jakich Ci się nawet nie śniło. Odpowiada
ona za Twoją motywację, emocje i działanie. Przetwarza informacje z "kosmicznym"

tempem 10

(dobrze widzisz 10 do 11 potęgi) bitów informacji na sekundę. Błyskawicznie

pojmuje całokształt zagadnienia, z którym pracujesz i wprowadza informacje do pamięci.

Z każdym razem, gdy uruchamiasz prawą półkulę zwiększasz swoją kreatywność,

rozbudzasz wyobraźnię i myślenie całościowe. Aby coś zrozumieć musisz to sobie
wyobrazić. Dlatego nie jest łatwo zrozumieć np. matematykę, gdyż aby sobie wyobrazić

zagadnienia matematyczne, potrzeba dużej wprawy. Im więcej rysunków i obrazów masz
dostępnych w bazie danych prawej półkuli, tym łatwiej zrozumieć i zapamiętać informacje.

Dodając rysunki i słowa - klucze, które zapisujesz na mapie (a które są przetwarzane

lepopółkulowo) sprawiasz, że cały mózg pracuje nad Twoim celem.

Udowodniono, że wielcy geniusze mieli doskonałą synchronizację między lewą i prawą
półkulą. Dodając rysunki do mapy uruchamiasz proces synchronizacji i Twój mózg pracuje

jak umysły geniuszy.

Powód 2. "Obraz jest więcej wart niż 1000 słów". Obrazki na mapie

podnoszą jej atrakcyjność i efektywność, dzięki czemu automatycznie lepiej
i bardziej trwale ją zapamiętujesz.

Obraz jest pojemnościowo większym nośnikiem informacji niż słowo. Aby opisać słowami

SYNERGIA

2008

Czy zauważyłeś, że kiedy robisz coś co bardzo lubisz, czas przestaje istnieć?

Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy dobrze się bawisz. Twój mózg używa wówczas
wizualnego i kreatywnego sposobu myślenia. Czas zwalnia, a Ty pozostajesz

w przyjemnym, wewnętrznym świecie obrazów i odczuć.

Myślisz, że bliższa jest ci matematyka niż rysowanie? To dlatego, że czujesz się bardziej
komfortowo z logicznym i uporządkowanym sposobem myślenia. Każdy człowiek używa

2 zupełnie różnych sposobów myślenia: jednego logicznego i symbolicznego oraz
drugiego wizualnego i kreatywnego.

Używasz obu sposobów myślenia przez cały czas. Oczywiście jeden z nich może być

Ci bliższy niż drugi, jednak oba sposoby są naturalne dla pracy Twojego mózgu.
Co więcej bardzo często jednego z nich używasz do tłumaczenia drugiego.

Na przykład rysując czyjś portret, logiczny umysł cały czas mówi Ci: "To jest ucho,

narysuj lewe ucho", a potem: "Nie, to nie wygląda jak ucho!" i tu następuje zniechęcenie.
Dla Twojego umysłu wizualnego nie ma ucha, są tylko kształty, cienie i kolory,

które w połączeniu tworzą coś, co możesz nazwać lewym uchem.

Aby zacząć rysować z łatwością pozwól niech Twój wizualny umysł rysuje to, co widzi,
a Twój logiczny umysł, który ocenia wszystko, co widzi, niech na chwilę przestanie gadać

Weź teraz czystą kartkę i działamy.

Krok 1. Stwórz centrum mapy.
Zastanów się, jaki rysunek możesz dodać do centrum swojej mapy? Co kojarzy Ci się

z tematem mapy? Jaki kolor? Jaki kształt? Co konkretnie przychodzi Ci do głowy?
Dodaj rysunek?

Krok 2. Dodaj pierwsze odgałęzienie główne.

Jaka jest różnica między artystami, a ludźmi, którzy nie rysują? Dodaj słowa–klucze

i narysuj odgałęzienia. Jaki rysunek kojarzy Ci się z tym zagadanieniem? Jak możesz
to narysować? Dodaj rysunek nad odgałęzieniem.

Krok 3. Dodaj kolejne odgałęzienie.

SYNERGIA

2008

Jak przeskoczyć 10 najczęstszych blokad?

Bardzo często, gdy zaczynasz się uczyć nowej umiejętności początki są ekscytujące.

Masz energię i entuzjazm do nowego pomysłu i totalnie optymistycznie patrzysz
w przyszłość. To bardzo ważny czas w nauce i warto maksymalnie go wykorzystać.

Już widzisz jak stosujesz nową umiejętność, oszczędzasz dziesiatki cennych godzin. Masz

więcej energii na rzeczy, które uwielbiasz, a na które często nie miałeś czasu. Widzisz
jak z łatwością przychodzi Ci nauka i dobrze się czujesz z nowym doświadczeniem.

Są jednak chwile, gdy natrafiasz na przeszkodę w drodze do swojego celu. Chcesz iść dalej,

lecz wewnętrzny głos mówi: "No co Ty, nie dasz rady!", "Nie wychodzi Ci, a nie mówiłem",
"To nie dla Ciebie..." itd. Takie przeszkody należy jak najszybciej przezwyciężać,

aby zachować motywację i energię.

W notowaniu mapami także mogą się pojawić przeszkody, które wiązą się z oporem przed
zmianą utrwalanego przez ostatnie kilkanaście/kilkadziesiąt lat nawyku linearnego

zapisywania. Oto kilka najczęstszych przeszkód, z którymi borykają się adepci sztuki
efektywnego notowania mapami myśli. Czytając dalej nauczysz się radzić sobie z nimi.

Robię Mapy Myśli, ale co gdy...

1# "Co gdy nie udaje mi się zapisywać

jednego słowa-klucza na lini?"

Słyszałam to zdanie tysiące razy. Dla początkujących mapologów może nie być łatwe
zapisywanie tylko pojedynczych słów-kluczy. Przypomnę dlaczego tak się dzieje.

Prawdopodobnie jak większość ludzi notowałeś do tej pory zapisując całe zdania, robiąc
wypunktowania lub jedno i drugie jednocześnie. Miałeś silny nawyk związany z takim

sposobem notowania, gdyż robiłeś to od dawna.

Teraz robisz coś całkiem nowego, zmieniasz rodzaj notowania i potrzebujesz czasu,
aby Twój mózg zaakceptował nowy nawyk. Bądź dla siebie łagodny i cierpliwy. Rób co

możesz, aby minimalizować niepotrzebne słowa i zostawiać tylko te, które są niezbędne
dla Twojego zrozumienia i zapamiętania.

SYNERGIA

2008

2# "Co gdy nie wiem, które słowo zapisać

na głównym odgałęzieniu?"

Na głównych odgałęzieniach pojawiają się zazwyczaj słowa, które kategoryzują i są bardzo
pojemne znaczeniowo. To co jest blisko centrum jest ważniejsze i bardziej ogólne,

zaś im dalej od środka mapy, tym bardziej szczegółowe informacje. Dzięki
tej hierarchizacji tworzenie mapy jest jednocześnie porządkowaniem i strukturyzowaniem

wiedzy, co w konsekwencji daje lepsze zrozumienie i wyższą późniejszą odtwarzalność
informacji z pamięci.

Odgałęzienia główne są jak katalogi w komputerze, a odgałęzienia poboczne są jak pliki

konkretnych programów i aplikacji.

Wyobraź sobie, że tworzysz mapę wyjazdu na wakacje. W centrum prawdopodobnie
umieściłbyś "Wakacje 2008". Załóżmy, że pierwsze kategorie jakie przyszły Ci do głowy

związane z organizacją wyjazdu to: "ubrania" i "pakowanie". Jak rozmieściłbyś na mapie
te słowa kluczowe?

Zrób mentalny eksperyment i umieść słowo: UBRANIA na głównym odgałęzieniu, a

pakowanie na szczegółowym. Jak dużo skojarzeń wywołuje główne słowo-klucz? A teraz
odwróć kolejność i na głównym umieść PAKOWANIE, a ubrania na szczegółowym

odgałęzieniu. Jak dużo masz teraz skojarzeń? O wiele więcej zapewne.

Słowo, które generuje więcej skojarzeń będzie na głownym odgałęzieniu. Przy doborze
słów-kluczy kieruj się także tym czynnikiem.

Sprawność wybierania które słowa-klucze, w jakim miejscu wiąże się ze znajomością

tematu. Im lepiej znasz temat tym łatwiej i szybciej podejmiesz decyzje. Natomiast
jednocześnie wraz z tworzeniem kolejnych map z danej dziedziny znacznie poszerza się

Twoja znajomość tematu i struktury wiedzy w tej dziedzinie.

Pamiętaj przede wszystkim, aby po prostu poprawiać swoje błędy przy każdej kolejnej
mapie. To wystarczy.

SYNERGIA

2008

3# "Co gdy mam już mało miejsca dookoła centrum.

Czy mogę tworzyć drugą mapę?"

Jeśli po narysowaniu centrum masz mało miejsca. A dokładnie rzecz biorąc grubość
odgałęzień głównych zajmuje praktycznie całą przestrzeń na krawędzi centrum.

Rozwiązanie jest proste – weź większą kartkę. Osobiście uwielbiam rysować mapy
na kartkach A3. Mam wtedy największy komfort. Jednak, gdy już jesteś w trakcie

rysowania i tak nie jest za późno. Możesz kontynuować tworzenie mapy na odwrocie
kartki lub na osobnej kartce.

Zrób po prostu te same centrum z odnośnikiem "c.d..", "cz. 2", "II" lub jakikolwiek symbol,

po którym poznasz, że jest to część kolejna.

Jeśli dobrze wiesz, że mapa będzie zawierała dużo informacji, możesz narysować nieco
obszerniejsze obramowanie centrum. Dzięki temu zmieścisz na nim o wiele więcej

wychodzących, głównych odgałęzień. Pamiętaj mapa jest elestycznym narzędziem,
a Ty tu jesteś szefem :)

4# "Co gdy nie wiem jakie materiały do pisania będą najlepsze?"

Tworzyć już mapy chyba wszystkimi rodzajami przyrządów do pisania i rysowania.
Robiłam mapy: piórem, ołówkiem, markerami, zakreślaczami, długopisami, cienkopisami,

flamastrami, różnego rodzaju kredkami, a nawet farbami.
Powiem Ci jedno: każdy ma swoje ulubione narzędzia.

Najlepiej tworzy mi się mapy cienkopisami lub flamastrami z jedną grubszą, a drugą

cienszą końcówką. Jednak różne sytuacje wymagają różnych narzędzi. Jeśli jestem w domu
lub mam całkowity komfort to stosuję flamastry i kredki. Lecz gdy jadę na rozmowę

z klientem lub gdy prowadziłam rekrutację dla firm to nie wyskakiwałam z flamastrami
i blokiem, tylko robiłam mapę zwykłym długopisem. W domu dodawałam kolory

i edytowałam mapę graficznie.

Niektórzy ludzie nie lubią kredek ani flamastrów, proponuję wtedy długopis z kolorowymi
wkładami (taki np. 4 kolory w jednym długopisie). Jest świetny i poręczny. Idealny

do szybkiego notowania.

SYNERGIA

2008

Jeszcze jedna uwaga. Prowadź linie odgałęzień tak długie jak słowo-klucz. Często

zdarza się, że ktoś najpierw rysuje długą linię, a potem umieszcza na niej czteroliterowe
słowo. To zdecydowane marnotrawstwo przestrzeni, której potem brakuje na kolejne

informacje. Powoduje to również, że skojarzenia i połączenia między słowami na dalszych
gałęziach, a słowem na tej długiej głównej są słabe i mózg traktuje je jako osobne, rozłączne

informacje. Znacznie osłabia to efekt zapamiętywania.

8# "Co gdy nie umiem rysować?"

To jedno z najczęstszych bezużytecznych przekonań, jakie słyszę od adeptów mapologii.

Jeśli i Ty miewałeś wewnętrzny głos, który mówił, że nie umiałeś rysować to czytaj dalej.

Kiedy byłeś małym dzieckiem uwielbiałeś rysować. Z upodobaniem mazgrałeś po kartkach
lub ścianach w pokoju. Kiedy rozlało się mleko rozmazywałeś je palcami po stole tworząc

niebywałe kształty i dziko się bawiąc.

Jednak Twoim rodzicom lub dziadkom prawdopodobnie nie bardzo się to podobało,
ponieważ wtedy pobrudziłeś siebie, stół czy ścianę. (Swoją drogą zobacz jaką cenę płaciłeś

przez dotychczasowe życie. W zamian za czystą ścianę, przez naście/dziesiąt lat żyłeś
z bezpodstawnym przekonaniem, że nie umiesz lub nie lubisz rysować) Więc, jeśli

kiedykolwiek skarcili Cię za to, mogło się wytworzyć przekonanie, że rysowanie nie jest
dla Ciebie. Akt rysowania skojarzył się z negatywnymi emocjami i gotowe. Podobnie,

jeśli ktoś stanowiący dla Ciebie autorytet wyśmiał Twój rysunek, to mogło się wytworzyć
negatywne przekonanie, które możesz zmienić.

Pierwszą rzeczą, jakiej potrzebujesz to akceptacja swojego przekonania. Przyznaj przed

sobą, że masz przekonanie, że nie umiesz rysować lub podobne, lecz inaczej sformułowane.

Druga rzecz to zmiana. Możesz zmienić przekonanie na dwa sposoby. Jeden sposób
to nauka rysowania i zmiana przekonań w działaniu. Inny sposób to procedura zmiany

przekonań dowolną techniką np. NLP, EFT lub inną. Pełną procedurę zmiany przekonań
za pomocą tappingu (Emotional Freedom Technique) opisałam w ebooku

"Taktyki Szybkiej Nauki" (kliknij po szczegóły)

. Najlepiej połączyć obie formy,

aby przyspieszyć cały proces.

Pamiętaj, że każdy nawet najprostszy rysunek jest lepszy niż jego brak.

SYNERGIA

2008

Najważniejsze, abyś Ty wiedział, co na nim jest. Aby jednak ułatwić sobie zadanie i nie

zgadywać później o co dokładnie chodziło, umieszczaj rysunki blisko słów kluczowych nad
linią.

9# "Co gdy nie wiem jak bardzo szczegółowe

informacje umieszczać na mapie?"

Poziom szczegółowości zależy od Twojego celu. Zanim zaczniesz rysować mapę, zadaj sobie
pytania: "Jaki jest mój cel? Do czego potrzebuję tej notatki?". Cel najlepiej zapisuj u góry

mapy lub odwrocie strony. O tym jak formułować cele, aby były skuteczne szczegółowo
opisałam również w

Taktykach Szybkiej Nauki

Kiedy już zdecydujesz czego chcesz i zapiszesz to w postaci celu, dostosu do niegoj ilość

szczegółow na mapie. Cały czas odnoś zapisywane słowa-klucze do swojego celu i nanoś na
mapę tylko potrzebne informacje.

Dwie osoby robiące mapę na ten sam temat prawdopodobnie będą miały zupełnie inne

słowa-klucze na odgałęzieniach i inne szczegóły. Także twoja znajomość tematu i zaufanie
od pamięci wpływają na całokształt mapy.

10# "A co gdy ja już to wszystko wiem?"

"Ja już to wiem" to 4 najbardziej zabójcze słowa dla Twojego sukcesu w każdej dziedzinie.
Dlaczego są zabójcze? Bo gdybyś zaczął myśleć, że znasz już wszystko to zamknąłbyś

się na naukę, na rozwój i na to, aby stawać się coraz lepszym.

Gdy jesteś przekonany, że wiesz już wszystko, to co najwyżej stoisz w miejscu. Niezależnie
od tego, jak dużo już wiesz na temat map myśli, zawsze możesz znaleźć coś czego jeszcze

nie wiesz lub nie umiesz. Otwórz się na eksperymentowanie, na poszukiwanie nowych
rozwiązań i pomysłów.

Wykreśl, ze swojego słownika 4 zabójcze słowa i zastąp je innymi: "Jakich nowych rzeczy

mogę nauczyć się z tego kursu/szkolenia/od tej osoby/książki itd." To da Ci pęd do rozwoju
i bycia jeszcze lepszym i skuteczniejszym w każdej dziedzinie. To słowa sukcesu.

SYNERGIA

2008

Wyciśnij z książek maksymalnie dużo, dzięki

Zintegrowanej Strategii Czytania i Notowania !

Cała wiedza ludzkości jest zawarta w książkach. Wszystko to jest dostępne dla Ciebie teraz.
Rozwiązania, których potrzebujesz, przekonania, sposób myślenia, strategie działania,

a nawet konieczne stany emocjonalne największych światowych autorytetów są
na wyciągnięcie Twojej ręki. Dzięki temu możesz przyspieszyć swój rozwój korzystając

z błędów, doświadczeń i sukcesów innych ludzi. Czy to nie jest wspaniałe?

Jeśli czytasz po to, aby poszerzać swoją wiedzę to nieodzowne i bardzo przyspieszające
naukę jest robienie notatek. Dzięki notowaniu w formie map masz w pociągającej

dla mózgu i zwięzłej formie wiele informacji. Możesz do nich wracać z przyjemnością
w każdym momencie i masz gwarancję, że odszukanie czegokolwiek będzie szybkie i proste

jak parę kliknięć myszką na komputerze. Podsumowując zyskujesz:

●

głębsze zrozumienie (aby stworzyć mapę musisz zrozumieć informacje w

kontekście oraz w szczegółach)

●

trwałe zapamiętanie treści (koncentracja na przekładaniu informacji na słowa
klucze, dodawanie rysunków i rozmieszczenie ich w przestrzeni wprowadza

je do pamięci długotrwałej)

●

pobudzenie podczas czytania (rysując mapy prowadzisz nieustanny dialog
z autorem)

●

ciągła dostępność wiedzy (nawet za kilka lat po jednym spojrzeniu na mapę

uzyskasz dostęp do całej wiedzy z danego materiału)

Tworzenie map z książek jest doskonałym początkiem treningu map myśli. Książki mają

ustaloną strukturę, z której możesz korzystać. Możesz poświęcić na tworzenie notatki tyle
czasu, ile potrzebujesz. Wracać do map i uzupełniać je w miarę potrzeby. Brzmi całkiem

zachęcająco, prawda? Szczególnie, jeśli znasz dobrą strategię.

Jak tworzyć efektywne notatki z książek?

Strategia Zintegrowanego Czytania zawiera w sobie także elementy związane
z notowaniem. W tej części przeprowadzę Cię przez nią krok po kroku. Skoncentrujemy się

na książkach, lecz wszystkie kroki możesz zastosować także do notowania z artykułów,
skryptów czy innych źródeł pisanych. Zaczynamy od tego, co jest najważniejsze, czyli...

SYNERGIA

2008

Krok 1. Ustal cel czytania i notowania.

Czas: 5 minut.

Na początek zastanów się nad tym, co jest Twoim celem. Po co czytasz tę książkę?
Jakich informacji potrzebujesz? Jakie przekonania czy umiejętności są Ci potrzebne?

Co dokładnie chcesz wiedzieć/umieć?

Bez określonego celu czytanie i notowanie przypomina błądzenie na manowcach. Wszystko
wydaje się równie ważne i proces czytania wydłuża się w nieskończoność. Jeśli znasz cel

i dokładnie wiesz, czego chcesz. Twoja uwaga jest skupiona na tym, co bezpośrednio wiąże
się z celem. Cel sprawi, że w mgnieniu oka będziesz umiał zdecydować co i jak zanotować

na mapie.

Przy ustalaniu celu zastanów się także, gdzie użyjesz tej wiedzy. Czy na jej podstawie masz
zdać egzamin, napisać pracę, poprowadzić prezentację czy po prostu zastosować ją w życiu

i podnieść swoją efektywność. Ten kontekst jest bardzo ważny, gdyż inny poziom
czytelności i szczegółowości mapy zastosujesz, gdy celem będzie prezentacja, a inny

gdy czytasz dla rozwoju czy nauki.

Twój cel niech zawsze będzie konkretny i pozytywny. Koncentruj się na tym, co ostatecznie
chcesz osiągnąć. Opisz cel szczegółowo w tych kategoriach, które są Ci potrzebne:

●

wiedza

●

umiejętności

●

przekonania

SYNERGIA

2008

Im konkretniejszy cel, tym szybciej odnajdziesz potrzebne informacje, a mapa, która z nich

powstanie będzie precyzyjniejsza.

Cel zapisuj w czasie teraźniejszym i na osobnej kartce lub u góry tworzonej mapy.
Jeśli zajmuje sporo miejsca zapisz go na odwrotnej stronie mapy.

Przykładowe cele:

"Ja, Kasia z radością i olbrzymią przyjemnością czytam i tworzę notatkę z

"Tao motywacji" Maxa Landsberga, świetnie się przy tym bawiąc.

WIEDZA: Dokładnie wiem, czym jest motywacja w praktyce. Jakie są przyczyny braku
motywacji i w jaki sposób lęk przed sukcesem osłabia moją motywację.

UMIEJĘTNOŚCI: Skutecznie radzę sobie ze stresem. Staję się coraz lepszym liderem

i z łatwością rozpalam w innych płomień motywacji.

PRZEKONANIA: Osiągam stan, w którym motywacja jest moją naturą."

Zwróć uwagę, że dodałam do celu sposób w jaki chcę to przeczytać, czyli " z radością
i olbrzymią przyjemnością". Namawiam Cię gorąco do dodawania takich sformułowań,

gdyż budzą pozytywne emocje i kojarzą czytanie i notowanie z dobrą zabawą.

Dla przejrzystości i czytelności podzieliłam cel na wiedzę, umiejętności i przekonania,
aby łatwiej potem było mi sprawdzić, która część celu jest już osiągnięta, a która

jeszcze nie.

SYNERGIA

2008

UWAGA! Jeśli cel jest duży, tzn jest bardzo wiele zagadanień,
które chcesz poznać i opanować, to możesz narysować go w

formie mapy myśli. W centrum dodaj autora i tytuł, a na
głównych odgłęzieniach "WIEDZA", "UMIEJĘTNOŚCI",

"PRZEKONANIA". Konkretne pytania, informacje dodawaj na
szczegółowych odgałęzieniach.

Krok 2. Przejrzyj wstępnie tekst

Czas: zależny od celu (max 15 minut)

Wstępny przegląd ma pomóc Ci w rozpoznaniu struktury tekstu i łatwiejszym przeniesieniu
jej na mapę. Im lepiej znasz tekst, zanim jeszcze zaczniesz czytać, tym szybciej i sprawniej

się po nim poruszasz, a co za tym idzie czytasz i notujesz.

Wielu ludzi intuicyjnie przegląda tekst przed czytaniem. To bardzo wartościowy nawyk.
Szczególnie, jeśli tekst jest nieznany i nie wiesz, czego się spodziewać. Wtedy, zanim

ustalisz cel, przejrzyj tekst pod kątem użytecznych informacji, jakie zawiera i tego, co
możesz wykorzystać w swoim życiu. Dopiero potem ustal cel i zrób aktywację wiedzy, jeśli

jest taka potrzeba.

Zanim zaczniesz, weź czystą kartkę i w środku zapisz temat/tytuł/autora. Dodaj rysunek,
który Ci się kojarzy z tematem i zacznij przeglądać.

Jak przeglądać tekst?

Weź tekst do ręki i kartkuj go w dużym tempie najlepiej od końca. To, co będzie

Cię szczególnie interesować to słowa-klucze tego tekstu. Aby je odnaleźć zwróć uwagę
na najważniejsze fragmenty tekstu (patrz ramka poniżej).

SYNERGIA

2008

Podczas kartkowania zwracaj

szczególną uwagę na:

➢

Tytuły rozdziałów

➢

Spis treści

➢

Indeks

➢

Fragmenty wyróżnione inną czcionką, w tym nagłówki

➢

Teksty w ramkach, wykresy, rysunki

➢

Podsumowania, wstępy

Słowa-klucze zapisuj na odgałęzieniach głównych mapy. Będzie ich od 10 do 20,

w zależności od tekstu. Mogą to być główne części książki, tytuły rozdziałów
lub najważniejsze pojęcia. W ich wyborze kieruj się swoim celem. To, co nie jest

bezpośrednio związane z celem czytania, nie powinno znaleźć się na mapie.

Po 5-10 minutach przeglądu i stworzonej mapie, możesz przejść do kolejnego kroku,
jakim jest właściwe czytanie.

Krok 3.Czytaj z komfortem

Czas: zależy od książki i tempa czytania

W jaki sposób robić mapy podczas czytania? Są 3 podejścia, które ściśle zależą od kategorii
Twojego celu.

Podejście 1: Robienie map w trakcie czytania.

Cel: Nauka do sprawdzianów, egzaminów; wysoka szczegółowość notatki.

Tworzysz mapę z tematem w centrum. Główne odgałęzienia to tytuły rozdziałów
lub główne idee tekstu. W trakcie czytania uzupełniasz informacje na szczegółowych

odgałęzieniach. Gdy znajdziesz ważną informację, zatrzymujesz się i zapisujesz
ją na mapie. Ma to swoje plusy i minusy:

Plusy

Minusy

✔

Podążasz za tokiem

myślenia autora

✔

Masz gwarancję, że
zapiszesz wszystkie

szczegółowe informacje

✔

Brak ogólnego

kontekstu rozdziału

✔

Trudniej zaplanować
przestrzeń mapy

✔

Długi czas czytania/

notowania

Jak radzić sobie z minusami?

Aby szybko zyskać ogólne spojrzenie na dany rozdział/część książki po prostu go przejrzyj

w dużym tempie. Polecam korzystanie ze wskaźnika (palec, długopis, patyczek
do szaszłyka:) podczas czytania i przeglądu.

SYNERGIA

2008

W tym przypadku rób mapy na dużych kartkach A3. Pozwoli Ci to na elastyczne

dopasowywanie mapy do ilości informacji i unikniesz problemów z brakiem miejsca
na kolejne odgałęzienia. Długi czas notowania/czytania możesz załatwić inwestując

w dobre szkolenie z technik czytania.

Podejście 2: Robienie mapy po przeczytaniu większego fragmentu tekstu,
np. po rozdziale.

Cel: przygotowanie prezentacji, uczenie pod rozwój postaw i umiejętności,
pisanie prac/artykułów.

W tym podejściu zatrzymujesz się i uzupełniasz mapę dopiero po przeczytaniu większego

fragmentu tekstu, rozdziału/podrozdziału lub części. W trakcie czytania zwracasz uwagę
na to, co jest najważniejsze, lecz czekasz z zapisaniem tego aż skończysz czytać. Dopiero

po zakończeniu większej partii tekstu, zatrzymujesz się, aby zrobić mapę. Ma to swoje plusy
i minusy:

Plusy

Minusy

✔

Masz obraz całości

zagadnienia przed
zanotowaniem

✔

Lepiej możesz

rozplanować przestrzeń i
treść

✔

Masz jednocześnie

ogólny obraz i
szczegółowe informacje

✔

Część szczegółowych

informacji może umykać
(aczkolwiek są to

informacje, które nie są
związane z celem)

✔

Początkowo dyskomfort

wywołany zmianą nawyku.
Wcześniej notatki linearne

robiłeś najczęściej w
trakcie czytania. Teraz

musisz się powstrzymać i
poczekać aż skończysz cały

fragment.

To podejście zapewnia notowanie najbardziej zgodne z naturalnymi procesami

przetwarzania informacji w mózgu.

Na kolejnej stronie masz listę zadań krok po kroku. Możesz wydrukować i korzystać
za każdym razem, aby pamiętać co, jak i kiedy.

SYNERGIA

2008

5 kluczy do notowania dynamicznego, czyli

mapowania spotkań, wykładów i prezentacji

Pewnie znasz to z doświadczenia. To uczucie, gdy siedzisz na nudnym wykładzie czy
spotkaniu i zastanawiasz się czy wyjść teraz czy za chwilę. Najczęściej głupio było mi wstać

i wyjść, więc najczęściej fundowałam sobie popołudnia męczennika. Generalnie nie
notowałam na monotonnych wykładach. Z trudnością podążałam za jednostajnym i

hipnotyzującym głosem wykładowcy. Nie mówiąc już o przepisywaniu jego gadania w
ciągach dłuuugich zdań.

Wszystko zmieniło się, gdy zaczęłam robić mapy myśli.

Robienie map niezwykle pobudza umysł, podnosi koncentrację i powoduje, że notowanie

na wykładzie staje się przyjemnością. W momencie przynudzania i kolejnej dygresji
wykładowcy ja zazwyczaj dodawałam rysunki do mapy, kolorowałam ją i pracowałam

nad jej atrakcyjnością. To pozwalało mi przetrwać na wykładach jednocześnie świetnie
się bawiąc i wynosząc o wiele więcej niż kiedyś.

Teraz, gdy znasz już technikę robienia map mysli możesz podjąć wyzwanie notowania w

czasie rzeczywistym, gdy jednocześnie słuchasz, analizujesz i zapisujesz.

Notowanie z książek to jedno. Notowanie podczas spotkania, wykładu czy prezentacji, to
trochę inna bajka. Jest to prawdziwe wyzwanie dla każdego mapologa.

W czasie kiedy słuchasz, analizujesz napływające informacje, podejmujesz decyzje, co jest

najważniejsze, przekładasz to na słowa i jednocześnie zapisujesz je na mapie dodając
rysunki. Sporo ważnych rzeczy naraz. Wymaga to dużej aktywności, skupienia i nieco

doświadczenia w robieniu map myśli.

Warto, jednak abyś podją to wyzwanie i robi mapy w trakcie spotkań czy wykładów.
W tej części poznasz Ci 5 kluczy do efektywnego notowania w czasie rzeczywistym.

Oto one:

SYNERGIA

2008

Klucz 1. Zacznij od małych kroków

Przede wszystkim zacznij trening map myśli podczas spotkań lub wykładów, gdy jesteś

całkowicie przekonany do tej techniki. Gdy jeszcze nie masz na koncie 20-30 map
z tekstów pisanych, to być może lepiej będzie jeśli je zrobisz zanim zaczniesz mapować

spotkania na żywo.

Jeśli uważasz, że już jesteś spójny i gotowy do wyzwania możesz zaczynać. Przyjmij jednak
moją radę i zacznij od małych kroków. Rzucanie się od razu do notowania 6 godzinnej

konferencji mogłoby być frustrujące. Zacznij trening notowania w czasie rzeczywistym
od czegoś mniejszego, na przykład spotkania. Jeśli chcesz możesz trenować mapując

dyskusje w programach telewizyjnych lub różne debaty z tematów, w których chcesz
rozwijać swoją wiedzę.

Zacznij od spotkań, gdyż tam zazwyczaj tempo podawania informacji jest niższe. Dyskusje

gwarantują ciągłe powroty do tych samych informacji, ich powtarzanie i ujmowanie
pod innym kątem. Jednocześnie spotkania bywają nudne, co pozwoli Ci skoncentrować

się na treningu samej techniki notowania i zapobiegnie znudzeniu. To doskonały poligon
treningowy.

Dopiero, gdy potrenujesz solidnie na spotkaniach czy dyskusjach i debatach, możesz zacząć

notować tam, gdzie tempo podawania informacji jest o wiele wyższe. Wtedy będziesz już
przygotowany od strony technicznej i o wiele łatwiej bedzie Ci notować, nawet przy długich

wykładach, szkoleniach czy konferencjach.

SYNERGIA

2008

Klucz 2.Ustal cel.

Podobnie jak przy mapach z tekstu, najpierw ustal swój cel. Na samym początku spotkania
czy wykładu zastanów się i zadaj sobie pytania: "Co chcę osiągnąć? Czego chcę się nauczyć?

Jakich informacji potrzebuję?"

To pozwoli Ci łatwiej odsiewać najważniejsze informacje od tych zbędnych i określić rodzaj
szczegółowości mapy. Zazwyczaj na początku wykładu czy spotkania prowadzący mówi

mniej więcej, o czym będzie rozprawa, co wystarczy, aby sformułować cel.

Jeśli nie mówi – zapytaj :)

Po ustaleniu i zapisaniu celu, stwórz centrum mapy dodając temat i rysunek.

Klucz 3. Naszkicuj główne odgałęzienia

Jeśli to możliwe naszkicuj plan głównych odgałęzień. Coraz częściej wykładowcy korzystają

ze slajdów, na których często jest plan wykładu czy szkolenia. Główne zagadnienia wykładu
mogą posłużyć jako odgałęzienia główne na mapie.

Jeśli zaś nie możesz skorzystać ze slajdów, ani wykładowca nie podaje planu swojej

wypowiedzi to pozostaje Ci mieć oczy i uszy otwarte. Biorąc pod uwagę cel wyszukuj
główne idee wypowiedzi i wrzucaj je jako główne odgałęzienia. Resztę informacji

uzupełniaj na szczegółowych gałęziach mapy.

Jeśli w trakcie zauważysz, że jakaś informacja nie jest umieszczona w dobrym miejscu,
zaznacz jej miejsce strzałką, potem wrócisz do tego i przeorganizujesz mapę.

Pamiętaj, że mapa z wykładu czy szkolenia jest najczęściej szkicem. Wiele może się zmienić

w trakcie notowania. Może okazać się, że dany fakt, który umieściłeś na głównym
odgałęzieniu tak naprawdę powinien być w centrum mapy. Jeśli tak się zdarzy zawsze

możesz narysować ją ponownie po spotkaniu, gdy zgromadzisz już wszystkie informacje.

Jeśli zdarzy się sytuacja kiedy potrzebne będzie przerobienie/uzupełnienie mapy po
wykładzie pamiętaj o ważnej rzeczy. Zrób to jak najszybciej po stworzeniu mapy.

Dzięki temu jednocześnie zrobisz sobie wartościową powtórkę materiału oraz poprawki
będą bardziej precyzyjne i faktycznie zwiększą jakość mapy.

SYNERGIA

2008

Klucz 4. Podejmij wyzwanie

W miarę jak nabierzesz wprawy, spotkasz się z prawdziwymi wyzwaniami. Będą sytuacje,
gdzie duża ilość informacji będzie podana w bardzo krótkim czasie. Informacje zaskoczą

Cię stopniem swojej złożoności lub będą podane bardzo chaotycznie. Co wtedy?

Spokojnie. Weź wtedy głęboki wdech i wydech i...

Przede wszystkim zrezygnuj z kolorów. Używaj jednego koloru lub 4 kolorowego
długopisu. Nie trać czasu na zmianę koloru pisaków.

Jeśli kończy Ci się miejsce na kartce, weź kolejną – stwórz na niej identyczne centrum,

dodaj numer 2 i notuj dalej. Zapisuj tylko to, co najważniejsze, główne pojęcia i słowa –
klucze.

Gdy masz do czynienia z chaotycznym mówcą, który skacze z tematu na temat, dodawaj

nowe informacje do odgałęzienia, które wydaje Ci się stosowne.

Gdy wykładowca powtarza te same informacje, oprzyj się pokusie zapisywania ich
ponownie w innym miejscu, chyba, że służą Twojemu celowi. Powtórki faktów spowodują

graficzny chaos na mapie i zabiorą cenną przestrzeń. Jeśli chcesz pokazać połączenia
między informacjami, użyj strzałek. To najprostszy sposób na uniknięcie powtórek.

Klucz 5. Trening czyni mistrza.

Teraz, gdy już doświadczyłeś różnych rodzajów notowania w czasie rzeczywistym, pozostaje
Ci tylko jedno: ciągle doskonalić swoje umiejętności.

Nawet jeśli początkowo będzie wyglądało to na chaos, to i tak będzie o wiele skuteczniejsze

niż notatki linearne. No i zrozumiesz wszystko, bo to Twoje dzieło.

Jeśli jeszcze teraz wydaje Ci się, że robienie notatek z wykładów jest dużym wyzwaniem,
sam wkrótce zdziwisz się, o ile więcej informacji rozumiesz i zapamiętujesz robiąc mapy

myśli. Już za kilka tygodni od teraz, zobaczysz jak bardzo wzrosła Twoja koncentracja, o ile
łatwiej możesz słuchać z entuzjazmem przez długi czas i jak dobrze się bawisz podczas, gdy

inni zasypiają.

SYNERGIA

2008