Kultura organizacji (15 stron), I POJĘCIE KULTURY ORGANIZACJI


I POJĘCIE KULTURY ORGANIZACJI

Kultura organizacji jest pojęciem, które na szerszą skalę weszło do Teorii Organizacji i Zarządzania w latach 80 i 90. Jest specyficznym sposobem funkcjonowania, opartym na wspólnocie wartości, praw (norm) i idei. Kultura organizacji reprezentuje wartości i idee, wspólne dla grupy osób pracujących w jednej firmie. Wartości te objawiają się poprzez symbole (np. znak firmowy, marka), opowieści (przekazy, historie i anegdoty), bohaterów, hasła i rytuały. Tak więc, kultura organizacji to zestaw wartości, które pomagają jej członkom zrozumieć, za czym organizacja się opowiada, jak pracuje, co uważa za ważne. Kultura jest pojęciem nieuprzedmiotowionym, które wymyka się obiektywnemu wymiarowi czy obserwacji. Niemniej jednak odgrywa ona ważną rolę w kształtowaniu zachowania menedżerów jako podstawa wewnętrznego otoczenia organizacji.

Skąd bierze się kultura i co ma na nią wpływ?.

Zazwyczaj wykształca się ona i rozwija w ciągu długiego okresu. Punktem wyjścia często jest założyciel organizacji. Na przykład, James Cash Penney był przekonany, że należy traktować pracowników i klientów z szacunkiem i godnością. Zatrudnieni w jego firmie są nadal nazywani raczej współpracownikami, a nie pracownikami (co ma podkreślić partnerskie stosunki). W miarę wzrostu organizacji jej kultura ulega modyfikacjom, jest kształtowana i doskonalona poprzez symbole, hasła i uroczystości. Kulturę organizacji kształtują również sukcesy firmy i wspólne doświadczenia załogi.

Na kulturę organizacji mają wpływ:

czyli kultura narodowa, jako zbiór kultur danego regionu a także lokalne systemy

wartości,

czyli cel działalności danej organizacji - np. maksymalizacja zysku, maksymalizacja

wartości rynkowej akcji przedsiębiorstwa.

W literaturze znaleźć można wiele definicji kultury organizacyjnej. Za Moniką Kosterą i Stanisławem Kownackim można przyjąć, że „kultura organizacyjna jest to zbiór dominujących wartości i norm postępowania charakterystycznych dla danej organizacji, podbudowany założeniami co do natury rzeczywistości i przejawiający się poprzez artefakty - zewnętrzne, sztuczne twory danej kultury”. Definicja ta zaproponowana została przez Edgara H.Scheina

Inną definicją kultury jest definicja sformułowana przez A.L.Kroebera i C.Kluckhohna. Piszą oni, że „kultura sprowadza się do schematycznych sposobów myślenia, odczuwania i reagowania, nabytych i przekazywanych głównie poprzez symbole, będące tworami grup ludzi i zawierające konkretyzacje w postaci artefaktów”. Obie te definicje uchodzą jako jedne z najbardziej rozpowszechnionych w literaturze.

Holenderski badacz kultur Geert Hofstede pisze, że „kultura jest kolektywnym zaprogramowaniem umysłu, które wyróżnia jedną grupę społeczną od innych”. Zaprogramowanie może być częściowo wspólne dla grup ludzi, częściowo unikatowe, charakterystyczne dla danej jednostki. Autor wyróżnia trzy główne sposoby zaprogramowania umysłu: uniwersalny, kolektywny i unikatowy.

Poziom uniwersalny obejmuje potrzeby bezpieczeństwa, społeczne i samorealizacji; jest identyczny dla wszystkich ludzi.

Poziom kolektywny jest wspólny dla grup społecznych (narodów, mieszkańców regionów, organizacji), jest wyuczony, nabyty, przekazywany z pokolenia na pokolenie, sprzyja identyfikacji z grupą i zapewnia jej spójność.

Poziom indywidualny charakterystyczny jest dla jednostki ludzkiej, obejmuje jej osobowość. Ten sposób zaprogramowania jest unikatowy dla każdego człowieka, jest niepowtarzalny.

Sedno kultury to tradycyjne wyobrażenia i przypisane im wartości. Kultura jest więc `'osobowością'' społeczeństw i grup pozwalającą w określony sposób reagować w danych sytuacjach.

II SKŁADNIKI KULTURY ORGANIZACYJNEJ

Edgar Schein, jeden z najwybitniejszych badaczy kultury organizacyjnej, wyodrębnił w kulturze kilka charakterystycznych wzorców nazywając je poziomami kultury. Są nimi:

Poziomy te są w ścisły sposób powiązane ze sobą a różnią się stopniem obserwowalności i trwałości.

0x08 graphic

artefakty widoczne i uświadamiane

0x08 graphic

normy i wartości częściowo widoczne i uświadomione

0x08 graphic

założenia całkiem niewidoczne i nie uświadamiane

Rys. 1. Model E. Scheina: poziomy kultury organizacyjnej.

Artefakty czyli sztuczne twory kultury są najbardziej widocznym poziomem kultury.

Na tym poziomie znajdują się widoczne i uchwytne zachowania członków organizacji, technologiczny rezultat działalności przedsiębiorstwa, stosowany w przedsiębiorstwie specyficzny język, występujące w organizacji symbole (flagi, hymn). Jednym z kluczowych elementów kultury na tym poziomie jest struktura organizacyjna. Głównym celem artefaktów jest wzmocnienie więzi pomiędzy pracownikami a firmą.

Wśród artefaktów możemy wyróżnić:

Nieco głębszym poziomem kultury są normy i wartości w danej organizacji.

Wskazują co powinno być, w odróżnieniu od tego, co jest. Pozwalają na szybkie zrozumienie kultury organizacyjnej. Dzięki nim proponowane rozwiązania stają się przekonaniami, a potem założeniami. Pracownicy muszą jednak widzieć sens tych rozwiązań. Zasadniczo dzielą się na dwie kategorie :

O ile te pierwsze są raczej łatwe do zaobserwowania (można je usłyszeć z ust wielu pracowników, znaleźć zapisane w oficjalnych dokumentach firmy) o tyle obserwacja norm przestrzeganych jest znacznie trudniejsza.

Najgłębszym, najbardziej trwałym i zarazem najmniej widocznym poziomem kultury przedsiębiorstwa są założenia. Stanowią one najtrudniejszy element do określenia, ich obserwacja podobnie jak interpretacja jest niezmiernie trudna. Przyjmowane są za oczywiste i w obrębie danej grupy wykazują niewielkie zróżnicowanie. Nie podlegają w zasadzie żadnej konfrontacji i dyskusji. Odpowiedzialne są za to, jak pracownicy myślą i jak odczuwają. Należą do sfery podświadomości organizacji. Ich poznanie i analiza pozwala na zrozumienie istoty kultury organizacyjnej, na zrozumienie tego, co w przedsiębiorstwie zachodzi i jaka jest tego przyczyna.

Założenia te to:

Niekiedy zdarzyć się może, że założenia stanowiące podstawę danej kultury nie są do końca spójne. Schein twierdzi, że w takich przypadkach mamy zazwyczaj do czynienia z kulturą, która nie jest do końca ukształtowana lub jesteśmy świadkami konfliktu w organizacji (między grupami, które nie są zgodne co do założeń kulturowych).

Właśnie w założeniach kulturowych Schein doszukuje się niepowodzeń wielu programów zmian organizacyjnych. Jeżeli na przykład w firmie podzielane są założenia, że problemy powinny być rozwiązywane indywidualnie i że ludzkie działania mają, ze swej natury, charakter indywidualny (a nie grupowy), trudności może sprawić wprowadzenie np. kół jakości czy grup autonomicznych.

Osoba (grupa) wprowadzająca zmianę stara się zmienić cześć założeń kulturowych nie zwracając uwagi na inne - na przykład wprowadza zadanie ze swej natury grupowe pozostawiając jednak system oceny bazujący wyłącznie na indywidualnych osiągnięciach.

III ZNACZENIE I FUNKCJE KULTURY ORGANIZACYJNEJ

Kulturę organizacyjną można rozpatrywać w trzech znaczeniach:

  1. rzeczowym - kultura oznacza instytucje (zakłady pracy, zespoły ludzkie), obejmuje normy i wartości zawierające specyficzny sposób zachowania się uczestników danej organizacji różniące ją od innych,

  2. czynnościowym - jest to sam proces organizowania: formułowanie celów, planowanie działania, rozmieszczanie zasobów ludzkich i rzeczowych oraz sposób realizacji celów,

  3. atrybutowym - cecha, która może w różnym stopniu przysługiwać danemu zespołowi ludzi; na kulturę składają się jedynie te wzorce moralne i zwyczajowe funkcjonujące w świadomości członków zakładu, które mają istotne znaczenie w realizacji jego celu (chodzi o zachowanie wynikające z norm kulturowych, które uzupełniają zachowanie wynikające z formalnych norm organizacji bądź wspierają, modyfikują lub stanowią ich całkowite zaprzeczenie).

Znaczenie kultury na przykładzie firmy Levi Strauss & Co.

Kilkanaście lat temu dyrektorzy tejże firmy doszli do wniosku, że firma nie mieści się już w swym 68-letnim budynku. Mimo że wszyscy lubili jego rozluźnioną, swobodną atmosferę, potrzeba było więcej miejsca. Levi Strauss przeniósł się więc do nowoczesnego biurowca w śródmieściu San Francisco, w którym jego nowa siedziba zajmowała 12 pięter. Szybko ujawniło się, że zmiana wpłynęła na kulturę organizacji i że się ludziom nie spodobała. Dyrektorzy czuli się odizolowani, a innym menedżerom brakowało nieformalnych, przypadkowych spotkań na korytarzu. W ciągu zaledwie kilku lat Strauss wyniósł się z drapacza chmur i wrócił do budynku sprzyjającego bardziej nieformalnemu stylowi. Obok niego leży park, gdzie pracownicy spotykają się na rozmowę w przerwie obiadowej. Jest jasne, że Levi Strauss odznacza się kulturą ważną dla każdego kto tam pracuje.

Kultura określa „nastrój” organizacji. Oczywiście, ta sama kultura wcale nie musi się rozciągać na całą organizację. Na przykład dział sprzedaży i marketingu może mieć kulturę zupełnie odmienną niż dział operacji i produkcji. Niezależnie jednak od swego charakteru, kultura jest potężnym czynnikiem w organizacjach, który może kształtować ich ogólną sprawność i długofalowe powodzenie. Firmy, którym udaje się wypracować i utrzymać silna kulturę są na ogół bardziej sprawne niż firmy, które mają z tym trudności.

Edgar Schein wyróżnia dwie grupy funkcji kultury organizacyjnej:

W zakresie dostosowania zewnętrznego kultura spełnia funkcje następujące:

  1. pozwala zrozumieć uczestnikom organizacji misję i strategię organizacji, identyfikację jej podstawowego celu,

  2. umożliwia integrację uczestników,

  3. umożliwia integrację wokół środków przyjętych do realizacji celów firmy i zwiększenie zaangażowania uczestników,

  4. daje uczestnikom jednolite sposoby pomiaru i kryteria oceny efektów,

  5. umożliwia ulepszenie środków i przeformułowanie celów, jeśli niezbędna jest zmiana.

Aby zrealizować te cele podkreśla Schein, trzeba osiągnąć zgodę uczestników organizacji co do spraw bardziej i mniej strategicznych. Wiodącą postacią w wypracowaniu porozumienia jest w organizacji przywódca. Dla realizacji strategii konieczna jest współpraca wszystkich uczestników.

Z kolei funkcje dotyczące wewnętrznego działania organizacji polegają na tym, że:

  1. oferuje wspólny język i aparat pojęciowy,

  2. definiuje granice grupy, kryteria przyjęcia i odrzucenia,

  3. wyznacza zasady władzy i kryteria statusu; kultura eliminuje konflikty na tle władzy, negatywne emocje, agresywne działania,

  4. sprzyja zaspokojeniu w przedsiębiorstwie potrzeb bezpieczeństwa i afiliacji dzięki znajomości i przestrzeganiu kultury organizacyjnej,

  5. zawiera kryteria nagradzania i karania,

  6. tworzy i daje swoim uczestnikom ideologie, tłumaczy uczestnikom sens zdarzeń.

Monika Kostera i Stanisław Kownacki podkreślają, że „główną funkcją kultury organizacyjnej jest ograniczenie niepewności”.

Czesław Sikorski, wybitny polski badacz kultury, pisze, że znaczenie kultury wynika z trzech funkcji, jakie ona spełnia w środowisku pracowniczym. Są to funkcje: integracyjna, percepcyjna i adaptacyjna.

Funkcja integracyjna - oznacza, że wszystkie składniki kultury organizacyjnej są wspólnie określane i utrzymywane w danym środowisku. W tym przypadku kultura ogniskuje się na tym co wspólnego daje ludziom uczestnictwo w organizacji. Nowi uczestnicy muszą nauczyć się wspólnych dla grupy norm i wyznawanych wartości, i przynajmniej częściowo zaakceptować wspólny sposób myślenia, aby sami mogli być zaakceptowani. E. Schein podkreśla, że procesy formowania się kultury są w zasadzie procesami formowania się grupy.

Funkcja percepcyjna kultury organizacyjnej polega - w opinii Czesława Sikorskiego - na sposobie postrzegania otoczenia grupy i nadawania życiu znaczenia społecznego i organizacyjnego. Kultura dostarcza uczestnikom organizacji koniecznego stopnia samokontroli, postrzegania określonego porządku i sposobu rozumienia racjonalności.

Funkcja adaptacyjna kultury - pisze Czesław Sikorski - polega na stabilizowaniu rzeczywistości dzięki wypracowaniu gotowych schematów reagowania na zmiany zachodzące w otoczeniu grupy. Kultura odgrywa zatem istotną rolę w zmniejszaniu niepewności, wyjaśniając sens rozmaitych zjawisk i procesów oraz dostarczając wzorów działań przystosowawczych.

IV TYPOLOGIA KULTUR ORGANIZACJI

W literaturze znaleźć można wiele typologii kultur organizacyjnych i każda z nich jest oczywiście pewnym uproszczeniem. Interesująca jest typologia kultury zaproponowana przez T.E. Deala i A.A. Kennedy'ego oraz W.Ouchiego.

Autorzy przyjęli do opisania kultury organizacji dwa kryteria charakteryzujące działalność przedsiębiorstwa: poziom ryzyka tej działalności (wysokie - niskie) oraz szybkość poznawania wyników działania (natychmiastowe - opóźnione). Krzyżując te dwa kryteria Deal i Kennedy uzyskali cztery typy kultur.

Ilustracją tej koncepcji jest poniższy rysunek:

KULTURA PRZEDSIEBIORSTWA

0x08 graphic
RYZYKO WYSOKIE

kultura „Macho” kultura „Stawiania na firmę”

( preferowana satysfakcja (dynamizm, działania planowe

natychmiastowa) i systematyczne)

0x08 graphic
SPRZĘŻENIE SPRZĘŻENIE

NATYCHMIASTOWE OPÓŹNIONE

kultura „Krótka mowa - kultura „Proces” (oparta

Twarda gra” (preferowany na regułach i procedurach)

Pozór, błyskotliwy styl)

RYZYKO NISKIE

Rys. 2. Cztery typy kultur według T.E. Deala

Pierwszy typ kultury - kultura „Macho”, w której preferowana jest natychmiastowa satysfakcja; organizacja poszukuje błyskotliwych gwiazd, które sięgną wyznaczonych szczytów.

Drugi typ kultury - kultura „Stawianie na firmę”, preferuje dynamizm, planowe i systematyczne działanie. W działaniach uczestnicy firmy koncentrują się na podjęciu właściwej decyzji, zaś w otoczeniu widzą zagrożenie, nad którym jednak panują.

Trzeci typ kultury - „Krótka mowa - twarda gra”, preferuje pozór i błyskotliwy styl.

W kontaktach z otoczeniem preferowana jest otwartość, zakłada się, że otoczenie daje wiele szans, a umiejętność ich wykorzystywania zależy od uczestników organizacji.

Czwarty typ kultury - kultura „Proces”, wszystko w firmie koncentruje się na procedurach

I procesach. Wzorce przestrzegane w organizacji to zabezpieczanie się.

W opinii W. Ouchiego istotnym czynnikiem jest rodzaj transakcji, która wiąże jednostkę z przedsiębiorstwem, w której to obie strony dokonują wymiany dóbr i usług. Wymiana ta powinna odbywać się zgodnie z regułami umożliwiającymi czerpanie korzyści każdej ze stron (poczucie równomierności).

Autor tej koncepcji uważa, że możliwe są trzy typy mechanizmów regulujących tę wymianę:

  1. mechanizm rynku - formuje się cenę wymiany i kontrakt na podstawie tej ceny. Jest to mechanizm najprostszy, funkcjonuje tylko w odniesieniu do relacji o niskim poziomie niejednoznaczności,

  2. mechanizm biurokratyczny - wypracowuje się formalny kontrakt, w którym przewidziane są zwłaszcza formy kontrolowania zachowań uczestników, a więc i układ zależności hierarchicznych. Ta forma społecznego kontraktu funkcjonuje dobrze tam, gdzie środowisko nie jest zbyt niejednoznaczne i niepewne,

  3. mechanizm - zjawiska klanowe, został zaobserwowany przez Ouchiego w przedsiębiorstwach japońskich, w których to kontrola formalna zastępowana jest wspólnotą kulturową , zapewniającą zbieżność interesów jednostki i przedsiębiorstwa - klanu. Poszczególni uczestnicy organizacji w sposób naturalny działają w interesie klanu. Nie ma więc w tym podejściu potrzeby podkreślania wspólnoty celów. Pracownicy maja świadomość, że ich zaangażowanie zostanie zauważone i wynagrodzone, i to im wystarczy.

Tworzenie klanu, podkreślają specjaliści od zarządzania, jest procesem długotrwałym i skomplikowanym. Wymaga stabilności uczestników organizacji i częstych między nimi powiązań. Jednak mechanizm klanu jest mechanizmem sprawniejszym od mechanizmu rynku i mechanizmu biurokratycznego, jeśli chodzi o radzenie sobie uczestników organizacji z niejasnością i niepewnością otoczenia.

W opinii Ouchiego, każda organizacja stosuje w rzeczywistości wszystkie trzy opisane formy kontroli społecznej, lecz zawsze jedną z nich preferuje, i to właśnie różni je pomiędzy sobą.

W literaturze znana jest również typologia kultur zaproponowana przez M.F.R.Ketsa de Vriesa i D.Millera, nastawiona na patologię systemu i ściślej oparta na podstawowych założeniach. Autorzy wyróżniają pięć podstawowych typów kultury: paranoidalną, wymuszoną, dramatyczną, depresywną, schizoidalną.

Autorzy charakteryzują również motywy przewodnie postępowania najwyższego kierownictwa w poszczególnych typach kultury.

Typy kultur według Ketsa de Vriesa i Millera

Typy kultur i ich charakterystyka

0x08 graphic
0x08 graphic
0x08 graphic
0x08 graphic
0x08 graphic
paradoidalna wymuszona dramatyczna depresywna schizoidalna

Brak zaufania Perfekcjonizm Wszystko kręci Podstawowym Dystans, samot-

I strach, perma- i drobiazgowość, się wokół charak- tematem są pe- ność i obawa

nentna gotowość wszystko musi terystycznej oso- symistyczne pro- przed wdaniem

do odparcia ata- mieć swój porzą- by kierującej, gnozy i obawa, się w cokolwiek

ku, duża wrażli- dek, największe która sama że niczego nie da określają posta-

wość na zagroże- zagrożenie wyni- umieściła się się zrobić; czło- wy osób na naj-

nia jakiegokol- ka z chaosu, sto- wspaniale na wiek jest wydany wyższych stano-

wiek rodzaju, sunki są uszere- scenie; pracow- na pastwę sił wiskach; domi-

stałe dociekanie gowane według nicy idealizują ją przeznaczenia nuje obojętność.

ukrytych zamy- starszeństwa, za i popadają w sil- i poszukuje Nie ma ani gnie-

słów innych, wszelką cenę ną zależność ochrony u dru- wu ani entuzjaz-

duża aktywność, należy unikać i wszystkie istot- gich; oczekuje mu. Drugi i dal-

oziębłość. niespodzianek, ne decyzje nale- się inicjatywy sze szczeble za-

niczego nie żą do tej osoby. z zewnątrz. rządzania wypeł

należy pozosta- Metoda pracy Wszystko ma niają próżnię

wiać przypadko- opiera się na swój zwykły władzy, z tego

wi, wszystko po- spontaniczności przebieg; rutyna powodu istnieje

winno być prze- i intuicji. Struk- określa zacho- wiele walk kon-

myślane i uregu- tury i reguły są wania. Władza kurencyjnych,

lowane, emocje uznawane za jest rozdzielona, koalicji, taktyk

są całkowicie przeszkadzające. ale bez większe- itp. Prestiż i dą-

niepożądane. Nowe przedsięw- go znaczenia. żenie do kariery

zięcia są śmiało są dominujace.

podejmowane,

a sukcesy entuz-

jastycznie świę-

towane.

Motyw przewodni najwyższego kierownictwa

0x08 graphic
0x08 graphic
0x08 graphic
0x08 graphic
Nikomu nie mo- Nie chciałbym Chciałbym być I tak nie mogę Nie chcę mieć

gę ufać; istnieje zależeć od jakich- podziwiany zmienić biegu wiele do czy-

wiele sił, które kolwiek przypad- przez wszystkich spraw; byłbym nienia z innymi

chcą mi zaszko- ków; muszę całe Jestem także niewystar- ludźmi; stosu-

dzić; muszę się otoczenie trzy- geniuszem. czjąco kompe- nki z nimi

mieć na baczno- mac pod kontro- tentny do tego. mogłyby mi

ści. lą. zaszkodzić.

Tabela 1. Typy kultur według Ketsa de Vriesa i Millera.

Jak zauważają Steinmann i Schreyogg, każda typologia jest dużym uproszczeniem i tylko środkiem pomocniczym, za pomocą którego można porządkować codzienne doświadczenia.

Fakt, że jest uproszczeniem jest zarazem jej wartością, ale i niebezpieczeństwem. Zrozumienie kultury organizacji wymaga dużo więcej niż jedynie przyporządkowania. Typologie Deala i Kennedy'ego lub Ketsa i Millera są przykładem, jak poszczególne aspekty kultury przedsiębiorstwa można pokazać w komunikatywnej postaci.

V KSZTAŁTOWANIE POŻADANEJ KULTURY ORGANIZACYJNEJ W PRZEDSIĘBIORSTWIE.

W przedsiębiorstwie powinna istnieć zgodność organizacji z kulturą organizacyjną. Taki stan potrzebny jest pracownikom i zespołom. Zgodność ta, pisze Cz. Sikorski, oznacza sytuację, w której bodźce organizacyjne wywołują pozytywne reakcje pracowników prowadzące do kształtowania się w ich świadomości motywów działania zgodnych z formalnymi celami organizacji.

Jednak ów stan równowagi pomiędzy organizacją a kulturą, jest warunkiem wprawdzie koniecznym lecz nie wystarczającym dla sprawnego funkcjonowania przedsiębiorstwa. Rozumiana statystycznie zgodność organizacji i kultury może spowodować stagnację i brak reakcji na zmiany zachodzące w otoczeniu. Organizacja zmienia się pod wpływem innowacji, rozwoju techniki i technologii, zmian rynkowych, a wreszcie pod wpływem nowych pracowników zasilających przedsiębiorstwo. Zmienia się organizacja i kultura, nabierają one nowych kształtów pod wpływem bezustannych zmian otoczenia. Konieczne jest więc zachowanie dynamicznej równowagi organizacyjnej i kulturowej, zaś do tego konieczna jest odpowiednia elastyczność zarówno wzorów organizacyjnych, jak i kulturowych.

„Z punktu widzenia teorii motywacji, problem zgodności pomiędzy kulturą a organizacja sprowadzić można do problemu skuteczności szeroko rozumianych bodźców organizacyjno -społecznych w przedsiębiorstwie. Bodźce te wynikają z cech formalnych rozwiązań organizacyjnych, stwarzających określone zachowanie się ludzi w przedsiębiorstwie, oraz z presji społecznej na rzecz upowszechniania się wzorów danej kultury organizacyjnej.

Należy przy tym podkreślić główną rolę, jaką w zakresie motywowania pracowników odgrywa kadra kierownicza, która z racji pełnionych funkcji może wpływać na postawy podwładnych, oddziałując na nich bezpośrednio - w sferze stosunków społecznych, i pośrednio - w sferze rozwiązań organizacyjnych”.

Oddziaływanie kierowników na sferę stosunków społecznych polega na działaniach nastawionych na zmianę norm i wartości kulturowych, by przystosować je do ustalonych celów i przyjętych rozwiązań organizacyjnych w firmie. Oddziaływanie to zakłada stabilność bodźców organizacyjnych. Kadra kierownicza pełni tu rolę wychowawczą, polegającą głównie na eliminacji niepożądanych zachowań i propagowaniu wzorców zgodnych z celami organizacji.

Oddziaływanie kierowników na zachowania i postawy pracowników w sferze rozwiązań organizacyjnych polega na dokonywaniu zmiany celów i norm organizacyjnych, aby przystosować organizacje formalną do wzorów kulturowych akceptowanych w środowisku pracowniczym. Za stałe, pisze Cz. Sikorski, przyjmuje się motywy zachowań pracowniczych związane z akceptacją określonych norm i wartości, dąży się zaś do zmiany bodźców organizacyjnych.

Na poniższym rysunku przedstawione są wzajemne oddziaływania przystosowawcze organizacji i kultury przedsiębiorstwa za pośrednictwem kadry kierowniczej.

Bezpośredni wpływ organizacji

0x08 graphic
0x08 graphic
0x08 graphic

Organizacyjne przesłanki kształtowania

Kultury organizacyjnej

0x08 graphic
0x08 graphic
0x08 graphic
0x08 graphic
Organizacja Kadra kierownicza Kultura organizacyjna

0x08 graphic
0x08 graphic

Kulturowe przesłanki kształtowania organizacji

0x08 graphic

Bezpośredni wpływ kultury organizacyjnej

Rys. 3. Kierunki oddziaływań mających na celu zwiększenie zgodności między organizacją a kulturą

organizacyjną.

W literaturze zwraca się uwagę na cechy przywódcze niezbędne do kształtowania kultury organizacyjnej.

Według E. Scheina są nimi:

Kształtowanie pożądanej kultury organizacyjnej jest więc w głównej mierze uzależnione od

talentu kierowników i zrozumienia przez nich realizowanych idei.

McDonald's - przykład kultury organizacyjnej w międzynarodowej korporacji.

Pierwsza restauracja McDonald's powstała w 1955 roku. Dziś jest ich ponad 26 tys. na całym świecie. Tak wielki sukces nie jest przypadkiem. Jeżeli pomyśli się o hamburgerze i frytkach od razu ciśnie się na usta nazwa najsłynniejszej na świecie restauracji - McDonald's.

Z tą samą restauracją kojarzą się nam także charakterystycznie ubrani młodzi ludzie, gotowi nas chętnie obsłużyć. Typowy dla McDonald's wystrój wewnętrzny i zewnętrzny restauracji znają chyba wszyscy. Wysoka jakość jedzenia i obsługi są wzorem dla innych. Dzieci chcą tam iść aby dostać zabawkę lub pozjeżdżać ze ślizgawki przed restauracją. Ale to nie wszystko. McDonald's dba nie tylko o klientów. Kultura organizacji jest nie tylko związana z tym co korporacja ta prezentuje na zewnątrz. To także pracownicy, ich szefowie, właściciele restauracji. Ci wszyscy ludzie tworzą wielką rodzinę, a każdy jej członek powinien się czuć jako ważna część całości. Cała firma stara się o to aby pracownicy czerpali jak najwięcej przyjemności z tego co robią. Wie ona, że gdy będą tak się czuli, będą też lepiej kreować wizerunek firmy. Dodatkową motywację stanowią duże możliwości awansu.

Charakterystyczna jest też wewnętrzna struktura. Właściciel restauracji otrzymuje licencje na prowadzenie jej pod szyldem McDonald's. On i jego pracownicy przechodzą także specjalne szkolenie. Od jego indywidualnych zdolności, charyzmy i pomysłowości zależy jednak powodzenie jego restauracji.

Bibliografia

Stanisława Sokołowska Organizacja i zarzadzanie

Ricky W.Griffin Podstawy zarządzania organizacjami

Zarządzanie potencjałem pracy pod redakcją naukową Alicji Sajkiewicz

Monika Kostera Podstawy organizacji i zarządzania

Monika Kostera i S. Kownacki Zarządzanie. Teoria i praktyka

Czesław Sikorski Sztuka kierowania. Szkice o kulturze organizacyjnej.

Czesław Sikorski Profesjonalizm. Filozofia zarządzania nowoczesnym przedsiębiorstwem

Czesław Sikorski Ludzie nowej generacji. Wzory kultury organizacyjnej wysokiej tolerancji niepewności

M. Bratnicki , R. Kryś, J. Stachowicz Kultura organizacyjna przedsiębiorstwa

STATEGOR, Zarządzanie firmą. Strategie, Struktury, decyzje, tożsamość

H. Stainmann, G. Schreyogg. Zarzadzanie. Podstawy kierowania przedsiebiorstwem

1



Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
Organizacja, motywowanie, kierowanie (15 stron), Organizacja nie jest pojęciem jednoznacznym są używ
Handel Zagraniczny, Istota polityki handlowej (15 stron), Istota i pojęcie polityki wymiany gospodar
lancuch wartosci (15 stron)
Stres w pracy (15 stron) NMO3JVYF7Z5JFL6RSHIKZ5S4UMAL4YLMQRDI6NI
biznes plan firma reklamowa (15 stron) 74uxa6ld37xszpghwg6pxlrzuystiriaw2x2esi 74UXA6LD37XSZPGHWG6
Finanse publiczne ściąga (15 stron) NEA2DPOKJPQGAACO7NBO3MUHQ5RGAAUFN6RVAYI
Skutki restrukturyzacji przedsiębiorstw (15 stron) 5BHA6VIKR5ZGPMHBQF7GQ7NLKCINSDJZYRLETPQ
Negocjacje (15 stron) 6S3FMGLCG6TRVRXMA7GS2BGFTSP66DSXYVSQXDI
Działania promocyjne na rynku budowlanym (15 stron) ITZF3TVWFHPG753XM7BPUDYOAFD6NIZWQGD2OGA
Strategia i polityka marketingowa firmy Telmar (15 stron) PU5GT5DSNRLSQPPA2N5UJRODJWZPE5YXE3XZTAY
Informatyka w ekonomii (15 stron) KWWZIK7WRHG6MPDCTR3LTRS4WDAVQ7PTW76WHHA
Prawo rzeczowe (15 stron) ULUCHH72YIQFWRJ2XEJPITODZIX2UWBPCYEQWHA
Mikorekonomia ćwiczenia (15 stron)
Podatek VAT (15 stron) SDORFEGDIHT7J3Y244FQSI4WIY7VOBNE4SKPRFY

więcej podobnych podstron