ustroj samorzadu terytorialnego, Rózne z sieci sciagi Administracja


Ustrój samorządu terytorialnego

Konstytucja 2.04.97

-jest podstawą ustrojową do działania systemu samorządu terytorialnego i terenowej adm rządowej

-rozstrzyga że RP jest państwem

-organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa

-ustrój państwa zapewnia decentralizację władzy publicznej

-ogół mieszkańców jednostek zasadniczego podziału terytorialnego stanowi z mocy prawa wspólnotę samorządową

-organy sam teryt kształtowane są w trybie wyborów

-org sam teryt oraz terenowe org adm rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego

-nadzór nad sam teryt sprawuje rada ministrów

-przedstawicielem rady ministrów jest wojewoda

-podstawową jednostką sam teryt jest gmina

-jednostkom sam teryt zapewnia się udział w dochodach publ

-członkowie wspólnoty sam mogą decydować w drodze referendum

-działalność sam teryt podlega nadzorowi z punktu legalności oraz kontroli sądowej

gmina:

-wspólnota samorządowa oraz odpowiednie teryt, wspólnotę sam tworzą mieszkańcy gminy z mocy prawa

podstawowe kompetencje gminy obejmują:

-szkolnictwo podstawowe

-przedszkola

-opiekę społeczną

-utrzymanie ulic i dróg lokalnych

-gosp komunalną

-lokalowa

-budownictwo mieszkaniowe

-rejestracja działalności gosp

-gosp terenami

-sprawy obywatelskie

ustawowe podstawy działalności samorządu terytorialnego w Polsce

-ustawa z dnia 24.07.98 o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału teryt państwa. Stopniami tymi są: gminy, powiaty, województwa - ustawa weszła w życie 1.01.99

Na mocy tej ustawy utworzono 16 województw, nazwy województw w 13 przypadkach pochodzą od nazwy ziemi lub regionu, 3 od stolicy województw. W przypadku 14 woj. występują identyczne siedziby wojewodów i sejmików w dwóch odmienne.

Powiaty zostały utworzone na podstawie rozporządzenia rady ministrów z dnia 7.08.98. powołano do życia 308 powiatów oraz 65 miast na prawach powiatu

-miastami na prawach powiatu stały się miasta liczące ponad 100 000 mieszkańców lub będące 31 grudnia 1998 siedzibą wojewody. Przy tworzeniu powiatów przyjęto zasadę, że powinny one grupować co najmniej 5 gmin, stolicę 15 tysięczną oraz liczyć powyżej 50 000 mieszkańców. Szczególny charakter ma 46 tzw. powiatów ziemskich, których władze mają siedzibę na obszarze miasta na prawach powiatu.

Zadania własne gminy:

-ład przestrzenny

-gosp nieruchomościami

-ochrona środowiska i przyrody

-gosp wodna

-gminne drogi, ulice, mosty, place, organizacja ruchu drogowego

-wodociągi i zaopatrzenie w wodę

-kanalizacja

-oczyszczanie ścieków komunalnych

-utrzymanie czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych

-unieszkodliwianie odpadów komunalnych

-energia elektryczna, cieplna oraz gaz

-transport zbiorowy

-ochrona zdrowia

-pomoc społeczna

-gminne budownictwo mieszkalne

-edukacja publiczna

-centra kultury

-kultura

-biblioteki gminne

-kultura fizyczna i turystyczna

-targowiska i hale targowe

-zielenina i drzewa

-cmentarze gminne

-porządek publiczny i bezp obywateli

-ochrona przeciwpożarowa, powodziowa

-polityka prorodzinna w tym zapewnienie kobietom w ciąży opieki socjalnej, medycznej i prawnej

-wspieranie i upowszechnianie idei samorządowej

-promocja gminy

-współpraca z org pozarządowymi

-współpraca ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw

zadania własne powiatu:

-drogi powiatowe

-służba zdrowia

-edukacja publiczna

-pomoc społeczna

-polityka prorodzinna

-bezpieczeństwo

-ochrona przeciwpożarowa, powodziowa

-nadzór budowlany

-gosp nieruchomościami

-kultura

-promocja powiatu

-ochrona środowiska

-aktywizacja lokalnego rynku pracy, przeciwdziałanie bezrobociu

-urząd ochrony praw konsumenta

-transport zbiorowy

-rolnictwo

-leśnictwo

-rybactwo śródlądowe

-obronność

zadania własne województwa

-szkolnictwo wyższe

-ochrona zdrowia

-drogi

-kultura

-ochrona środowiska

-pomoc społeczna

-polityka prorodzinna

-ochrona praw konsumenta

-obronność

-bezp publiczne

-modernizacja terenów wiejskich

-turystyka

-kultura fizyczna

-pielęgnowanie polskości

-rozwój i kształtowanie świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej

-pielęgnowanie i rozwijanie tożsamości lokalnej

-pobudzanie aktywności gosp

-podnoszenie poziomu konkurencyjności i innowacyjności gosp woj.

-utrzymanie ładu przestrzennego

-zachowanie wartości środowiska kulturowego

-kreowanie rynku pracy

-pozyskiwanie i łączenie środków finansowych publicznych i prywatnych

-podnoszenie poziomu wykształcenia obywateli

-wspieranie rozwoju nauki i współpracy między sferą nauki i gosp

-racjonalne wykorzystanie dziedzictwa kulturowego

-promocja walorów o możliwości rozwojowych woj.

Zadania własne i zlecone:

Poza realizacją zadań własnych j.s.t powołane są do realizacji zadań zleconych. Są dwie kategorie zadań zleconych:

-zadania przekazane na mocy regulacji ustawowej

-zadania przekazane w drodze porozumienia zawieranego między j.s.t a org adm rządowej

Określenie tego typu zadań powoduje że staną się one zadaniami o charakterze obligatoryjnym.

Zadania obligatoryjne i fakultatywne:

Wskazane zadania własne i zlecone różnicują się wewnętrznie następująco:

a)zadania własne (obowiązkowe, dobrowolne)

b)zlecone (przekazane przez ustawy, zadania wykonywane na podstawie porozumienia - powierzone)

Wszystkie zadania zlecone niezależnie od źródła ich pochodzenia maja charakter zadań obligatoryjnych.

Ustawa w rezultacie dzieli zadania własne gminy na 2 grupy:

-obligatoryjne (pomoc społ, szkolnictwo...)

-fakultatywne

statut gminy:

-stanowi o ustroju gminy (reguluje jej funkcjonowanie)

-wyłączną właściwość do ustalenia statutu posiada rada gminy

-wcześniej projekt statutu gminy liczącej powyżej 300 000 mieszkańców podlega uzgodnieniu z prezesem rady ministrów, sprawy sporna rozstrzyga rada ministrów.

Statut obligatoryjny określa:

-org wewnętrzną oraz tryb pracy organu gminy

-zasady i tryb działania komisji rewizyjnych

-zasady działania klubów radnych

-zasady dostępu do dokumentów i korzystania z nich

-stanowiska na które mogą być mianowani pracownicy samorządowi oraz zasady dokonywania określonych ocen klasyfikacyjnych takich pracowników

-zasady tworzenia, łączenie, podziału oraz znoszeniu jednostki pomocniczej

-zasady uczestniczenia przez przewodniczącego organu wykonawczego jednostki pomocniczej w prawach rady gminy

-zakres zarządzania i korzystania z mienia komunalnego

-doprowadzenie gosp finansowej w ramach budżetu gminy

-podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym i wchodzi z życie po co najmniej 14 dniach od tej publikacji

statut powiatu:

-reguluje ustrój powiatu

-jego uchwalenie stanowi wyłączność rady powiatu

reguluje:

-org wewnętrzną

-tryb pracy rady i komisji

-zasady tworzenia klubów radnych

-organizację wewnętrzną i tryb pracy zarządu powiatu (od3do5)

-dostęp do dokumentów i korzystania z nich

statut województwa:

-określa ustrój woj.

-w statucie nie ma żadnych przepisów związanych z adm rządową

-statut woj. Uchwala sejmik woj.

-wymaga uzgodnienia z premierem

określa:

-zasady i tryb działania zarządu woj.

-przedmiot działania

-zakres zadań

-skład

-organizację wew

-tryb pracy komisji

-przepisy regulujące stosunki woj. z innymi jednostkami sam teryt

-zasadę działania klubów radnych

-dostęp do dokumentów i korzystania z nich

inne statuty:

-związku gminnego

-związku powiatu

akty wykonawcze, wydają je:

-organy jednostek sam teryt

-wojewodowie

-organy rządowej adm

przepisy porządkowe, podejmują je:

-wojewodowie

-organy powiatu i gminy

-dyrektywy urzędów morskich

Akty prawa miejscowego podlegają ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Dniem ogłoszenia aktu jest dzień wydania dziennika a ustawa taka wchodzi w życie 14 dni po ogłoszeniu.

Wybory

Zasada i tryb przeprowadzenia wyborów do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego określa ustawa z dnia 16 lipca 98 roku.

Czynne prawo wyborcze przysługuje obywatelowi polskiemu, który najpóźniej w dniu wyborów kończą 18 lat i stale zamieszkuje na obszarze działania danej gminy.

Osoby biorące udział w wyborach wpisuje się na listę - spis wyborców. Sporządza się go w urzędzie gminy najpóźniej na 14 dni przed dniem wyborów. Ordynacja wyborcza pozbawia czynnego prawa wyborczego 3 grupy osób:

-osoby pozbawione praw publicznych orzeczeniem sądu

-osoby pozbawione praw wyborczych orzeczeniem trybunału stanu

-osoby ubezwłasnowolnione prawomocnym orzeczeniem sądu

Bierne prawo wyborcze przysługuje osobie mającej prawo wybierania do danej rady. Kandydat musi być stałym mieszkańcem danej jednostki sam teryt

Ordynacja wyborcza szczegółowo reguluje w jaki sposób następuje zgłaszanie kandydatów na radnych. Prawo zgłaszania kandydatów przysługuje komitetom wyborczym. Zgłaszać mogą: org społ, partie, mieszkańcy (min5), stowarzyszenia

Zgłoszenie kandydatów na radnych następuje w formie listy kandydatów.

W przypadku gminy każda zgłaszana lista kandydatów powinna być poparta podpisami co najmniej 25 wyborców jeżeli dotyczy gminy liczącej do 20 000 mieszkańców, a 150 podpisów w gminie liczącej 20 000.

Do rady powiatu konieczne jest poparcie co najmniej 200 wyborców, a do sejmów województw 300

Wyborcy, kandydaci i inne ugrupowania biorą udział w kampanii wyborczej. Dniem rozpoczęcia kampanii jest dzień ogłoszenia rozporządzenia premiera o zarządzeniu wyborów a kończy się 24 godziny przed wyborami.

Ordynacja zabrania prowadzenia kampanii wyborczej:

-na terenie urzędu adm rządowej i adm sam teryt oraz sądów

-na terenia zakładów pracy w sposób i w formach zakłócających ich normalne funkcjonowanie

-na terenie jednostek wojskowych i innych jednostek organizacyjnych podległych MON oraz oddziałów obrony cywilnej i skoszarowanych jednostek podległych właściwemu ministrowi spraw wewnętrznych

Kandydaci mogą posługiwać się w czasie kampanii rożnymi środkami oddziaływania propagandowo - agitacyjnego.

Ochronie podlega treść podawanych do publicznych wiadomości tekstów. Zgodnie z przepisami ordynacji komunikaty, apele, hasła wygłaszane w TV, radiu, w prasie na koszt kandydata muszą zawierać wskazane przez kogo są opłacane i od kogo pochodzą.

W dniu wyborów zabrania się zwoływania zgromadzeń, organizowania pochodów, manifestacji, wygłaszania przemówień, rozdawania ulotek, a także prowadzenia innej agiacji na rzecz kandydatów.

Od dnia zakończenia kampanii wyborczej aż do zakończenia głosowania zabrania się podawania do publicznej wiadomości wyników przedwyborczych badań, oraz wyników sondaży przeprowadzonych w dniu głosowania.

Zasady ogólne dotyczące wyboru bezpośredniego:

-wójt w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich i tajnych

-prawo wybierania wójta w danej gminie ma każdy kto posiada prawo wybierania do danej rady

-prawo wybieralności ma każdy obywatel polski posiadający prawo wybieralności do rady gminy, kto najpóźniej w dniu głosowania ukończy 25 lat i nie musi mieszkać w danej gminie

-za wybranego na wójta uważa się tego kandydata który otrzymał więcej niż połowę ważnie oddanych głosów

-wybory wójtów zarządza prezes RM w drodze rozporządzenia łącznie z wyborami do rad gmin

-nadzór nad przebiegiem wyborów sprawuje Państwowa Komisja Wyborcza i Komisarz Wyborczy

-wybory przeprowadzają komisje powołane do przeprowadzenia wyborów do rad gmin

-zgłoszenie i rejestracja kandydatów przysługuje:

-partia polityczna

-organizacja społeczna

-koalicja partii politycznych

-wyborcom

-stowarzyszeniom

-kandydatów na wójta zgłasza się do gminnej komisji wyborczej najpóźniej w 25 dniu przed dniem wyborów do godz 24

-w celu zgłoszenia kandydata na wójta komitet wyborczy musi uzyskać poparcie ujętych w rejestrze wyborców

-150 wyborców w gminie do 5 tys mieszkańców

300 wyborców w gminie do 10 tys mieszkańców

600 wyborców w gminie do 20 tys mieszkańców

1500 wyborców w gminie do 50 tys mieszkańców

2000 wyborców w gminie do 100 tys mieszkańców

3000 wyborców w gminie powyżej 100 tys mieszkańców

-gminna komisja wyborcza rejestruje kandydata, sporządza protokół, sporządza listę kandydatów

-najpóźniej w 15 dni przed dniem wyborów gminna komisja wyborcza podaje dane dotyczące kandydata na wójta do wiadomości wyborców przez rozplakatowanie obwieszczeń

-jeżeli w terminie zgłoszenia kandydata na stanowisko wójta nie zgłoszono żadnego kandydata lub tylko jednego gminna komisja wyborcza wzywa do dokonania dodatkowych zgłoszeń

-jeżeli wtedy nie zostaje zgłoszony żaden kandydat wyborów wójta dokonuje rada gminy bezwzględną większością głosów w głosowaniu tajnym

-jeżeli wójt nie zostanie w żaden wyżej wymienionych wypadków prawo zgłaszania kandydata przysługuje grupie radnych stanowiącej co najmniej 1/3 składu rady.

-jeżeli rada nie dokona wyboru w terminie 2 miesięcy od dnia wyborów obowiązki wójta pełni osoba wyznaczona przez prezesa RM

kampania wyborcza i finansowanie wyborów:

komitetom wyborczym przysługuje w okresie od 15 dnia przed dniem wyborów do dnia zakończenia kampanii wyborczej prawo do nieodpłatnego rozpowszechniania audycji wyborczych w programach regionalnych tv publicznej i publ radiu. Łączny czas audycji wynosi 2 godziny w tv i 4 w radiu.

Finansowanie wyborów:

-pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego obowiązany jest sporządzić sprawozdanie finansowe o źródłach pozyskania funduszy oraz poniesione wydatki na cele wyborcze.

-limit wydatków związanych z prowadzeniem kampanii wyborczej w gminach do 500 tys mieszk ustala się mnożąc liczbę mieszkańców przez 50groszy.

-w gminach powyżej 500tys pierwsze 50gr, reszta po 25gr

wygaśnięcie mandatu wójta następuje:

-odmowa ślubowania

-nieżłożenie w odpowiednim terminie oświadczenia o swoim stanie majątkowym, działalność gosp współmałżonka, umowach cywilno prawnych zawartych przez małżonka

-pisemnego zrzeczenia się mandatu

-utraty prawa wybieralności

-orzeczenia trwałej niezdolności do pracy

-odwołania w drodze referendum

-zmian w podziale teryt

-śmierci

Uchwałę o wygaśniecie mandatu wójta przedstawia przewodniczący rady gminy i przesyła wojewodzie i komisarzowi wyborczemu. Wygaśnięcie mandatu wójta następuje z dniem wydania przez sąd orzeczenia.

Mandat radnego:

Wykonanie mandatu radnego jest możliwe po złożeniu ślubowania. Mandat radnego jest mandatem wolnym. Instytucji mandatu wolnego przypisuje się 3 cechy:

-generalny charakter

-niezależność

-nieodwołalność

Ustawa wprowadza zakaz łączenia mandatu radnego z innymi funkcjami np. z mandatem posła lub senatora.



Wyszukiwarka