FIZYKA WOKÓŁ NAS

PIOTR BEDNARCZYK

KATEDRA FIZYKI, ZAKŁAD BIOFIZYKI SGGW

ul. Nowoursynowska 159, paw. 34, p. 76

02-776 Warszawa

bednar@delta.sggw.waw.pl

tel.: +48 22 5938622(17), +48 22 5892343

PODSTAWOWE POJ

CIA

Przez

zjawisko fizyczne

rozumiemy wszelkie zmiany, które

dają się w jakikolwiek sposób zaobserwować: dotykiem,
wzrokiem, słuchem czy też przy pomocy urządzeń specjalnie
do tego celu skonstruowanych.

Część cech, które możemy zmierzyć i wyrazić w odpowiednich
jednostkach nazywamy

wielkościami fizycznymi

Podstawą opisu ilościowego w fizyce - jest pomiar
odpowiedniej wielkości fizycznej.

Przez

wielkość fizyczną

rozumiemy każdą mierzalną

właściwość  obiektu  lub  zjawiska.  Pewne  wielkości  fizyczne
traktujemy  jako  podstawowe.  To,  które  uznamy  za
podstawowe,  jest  sprawą  umowną;  współczesna  fizyka
przyjmuje  siedem  wielkości  podstawowych.  Wszystkie  inne
wielkości  fizyczne  można  wyrazić  jako  kombinacje  wielkości
podstawowych.

Lp.

Wielkość

Symbol

Jednostka

długość

metr

masa

kilogram

czas

sekunda

prąd elektryczny

amper

temperatura

kelwin

liczność materii

mol

światłość

kandela

PODSTAWOWE JEDNOSTKI UKŁADU

- Amerykanski układ jednostek USCS (United States Customary System)

(długość – stopa; ciężar, siła – funt; czas – sekunda)

- Międzynarodowy układ jednostek (1960) SI (Systeme International)

mks (metr, kilogram, sekunda) –

fizyka!

cgs (centymetr, gram, sekunda) – chemia

Symbolem jednostki liczności materii jest mol a nie M; M
= mol/dm

-3

UKŁADY JEDNOSTEK

WIELOKROTNOŚCI JEDNOSTEK

MIAR

Mnożnik

Nazwa

Symbol

Przykład

kilo

1 kV = 10

mega

1 tona = 1 Mg

giga

1 GBq = 10

tera

1 Tcd= 10

peta

1 Ps = 10

eksa

1 Em = 10

PODW

IELOKROTNOŚCI JEDNOSTEK

MIAR

MNOŻNI

NAZW

SYMBOL

PRZYKŁAD

-18

atto

1 amol = 10

-18

mol

-15

femto

1 fl = 10

-15

-12

Piko

1 pg = 10

-12

-9

nano

1 nC = 10

-9

-6

mikro

1 µK = 10

-6

-3

mili

1 mm = 10

-3

CZYNNI

PRZEDROSTE

SYMBO

CZYNNI

PRZEDROSTE

SYMBOL

deka

-1

decy

hekto

-2

centy

kilo

-3

mili

mega

-6

mikro



giga

-9

nano

tetra

-12

piko

peta

-15

femto

eksa

-18

atto

UTRWALENIE...

Pomiar wielkości fizycznej

polega na porównaniu z inną

wielkością fizyczną tego samego rodzaju przyjętą za

jednostkę miary

. Każdą skalarną wielkość fizyczną A można

więc przedstawić w postaci iloczynu jej wartości liczbowej {A}
i jednostki miary [A]:

A ={A} [A],

np. masa myszy m = 21,2 g

Oba  człony  wyniku  pomiaru  wielkości  fizycznej  są  równie
istotne  i  pomijanie  drugiego  jest  błędem.  Jeśli  odpowiednia
jednostka  jest  zbyt  duża  czy  zbyt  mała  (wartość  liczbowa
będąca  wynikiem  pomiaru  byłaby  zbyt  dużą  czy  zbyt  małą
liczbą),  stosujemy  wielokrotności  bądź  podwielokrotności
jednostek miar.

POMIARY

WYKRESY

Wykresy – metoda wyrażania zależności
ilościowych

Wykresy w kartezjańskim układzie odniesienia

Nachylenie krzywej i pole pod krzywą

-2

Przykład 1

Przykład 2

WEKTORY I SKALARY

Wielkości fizyczne mogą być: skalarne (to takie które mają

wartości i są wyrażone w odpowiednich jednostkach np.
masa [kg]), wektorowe (to takie które oprócz wartości
posiadają dodatkowo kierunek, zwrot, punkt
przyłożenia).

Wektorem

nazywamy uporządkowaną

parę punktów np. A i B, gdzie A określa początek
wektora a B koniec wektora.

Każdy wektor posiada punkt zaczepienia (początek wektora

A) kierunek, zwrot i wartość.

DZIA

ANIA NA WEKTORACH

1. dodawanie i odejmowanie (metoda trójkąta lub

równoległoboku)



















sin

cos

























3. mnożenie wektorów przez liczbę

2. mnożenie wektorów (iloczyn skalarny i wektorowy)

prawa ręka !!!

Ruch

obserwujemy jako zmianę położenia punktu

materialnego

(lub

układu

punktów)

względem

określonego układu odniesienia.

Torem

nazywamy taką krzywą przechodzącą przez

punkty w których znajdowało się ciało odbywające ruch.

Wektor przemieszczenia

jest to wektor który łączy

początkowe położenie z końcowym punktu materialnego

KINEMATYKA

Uwaga!!!

Porównaj wartość wektora
przemieszczenia z drogą.

Ruch jednostajny prostoliniowy

to taki ruch w którym torem

jest linia prosta oraz wartość i zwrot prędkości nie ulega
zmianie.









Prędkość
chwilowa
:

RUCH JEDNOSTAJNY PROSTOLINIOWY

Prędkość
średnia:













lim

śr









Przyśpieszenie policzymy ze
wzoru:

Przyśpieszenie średnie i chwilowe:









lim

śr





Ruch jednostajnie zmienny

to taki ruch w którym

przyśpieszenie

jest

stałe:

a=const.

Jednostajnie

przyśpieszony a > 0, jednostajnie opóźniony a < 0.

Warunek na prędkość końcową:

Równanie drogi:







)

(









RUCH JEDNOSTAJNIE PRZYŚPIESZONY

Document Outline