25. Wykonawstwo budowli ziemnych oraz badania odbiorowe. 

I.

 

Wykonawstwo: 

1.

 

Budowa przekopów 

Sposób wykonywania przekopów zależy od posiadanych przez wykonawcę środków 
technicznych oraz rodzaju i ilości gruntów na trasie robót. Sposoby te to: 
·  warstwowy podłużny 
·  czołowy 
·  głębokich wcięć. 
Wybór sposobu zależy od jego długości i głębokości, właściwości geotechnicznych 
gruntu, ukształtowania terenu i układu geologicznego warstw. 
Wybór środków mechanicznych jak spycharki, zgarniarki, koparki i równiarki zależy 
od spójności, ciężaru i ilości gruntu do wydobycia. 

A.

 

Wykonanie przekopów sposobem warstwowym 
Prace wykonuje się warstwami o niewielkiej grubości (ok. kilkunastu 
centymetrów – rys. 1) albo grubymi warstwami o grubości do 2,0 m i więcej 
(rys.2). Budowa przekopu cienkimi warstwami polega na zastosowaniu 
koparek lub koparkoładowarek, które przekopują wzdłuż odcinek trasy 
warstwami (rys. 2), ładując urobek na środki transportowe. 

B.

 

Wykonanie przekopów sposobem czołowym 
Sposób czołowy stosowany jest w terenie mocno pofałdowanym oraz w 
terenie podgórskim i górskim, przy wykonywaniu krótkich i głębokich 
wykopów (rys. 3). Najczęściej prowadzi się je na stokach bocznie 
pochylonego terenu, w tzw. przekrojach odcinkowych (rys 4). 

 

 

 

2.

 

Budowa nasypów 

a.

 

Wykonywanie nasypów metodą warstwową 
Jest to najczęściej stosowana metoda wykonania nasypów. Grunty 
wbudowane są warstwami o różnej grubości (8-35 cm) w przypadku 
zastosowania spycharek lub zagniatarek oraz 50-100 cm w przypadku 
zastosowania koparko-ładowarek i samochodów. Nasyp jest formowany w 
kierunku podłużnym od razu na całej długości szerokości, a równocześnie jest 
zagęszczany wskutek przejazdu środków dowożących grunt. Rys 5 
przedstawia dwa sposoby budowy nasypów metodą warstwową: 
·  kiedy środki transportu dojeżdżają na niższy poziom w danym przekroju 
poprzecznym o wysypują grunt obok siebie z dołu (sposób wyprzedzający) 
·  lub wjeżdżają na warstwę nawiezionego gruntu i wysypują go z góry 
(sposób nadążający). 

 

b.

 

Wykonywanie nasypów metodą boczną i czołową 

Nasypy wykonywane tymi metodami formuje się

 

od razu na całą

 

wysokość, niezależnie od miąższości urabianych warstw. Dowożone 
grunty sypane są

 

z góry nasypu w bok (metoda boczna – rys. 6) lub od 

czoła (metoda czołowa – rys 7), względnie jako kombinacja tych 
metod. Metoda czołowa jest najczęściej stosowana, gdy nasyp 
przekracza głębokie kotliny lub jary oraz na podejściach do rzek. 

 

II.

 

Badania odbiorowe: 

Komunikacyjne budowle ziemne – rodzaje badań: 

−

 

Gęstość objętościowa gruntu 

−

 

Moduł wtórny odkształcenia E

2

 [MPa], oznaczenie modułu odkształcenia podłoża 

przez obciążenie płytą statyczną VSS 

−

 

Wskaźnik nośności W

noś

 (CBR) 

−

 

Pęcznienie liniowe 

ρ

 

−

 

Wskaźnik pisakowy WP (SE) 

−

 

Moduł dynamiczny E

d

 

−

 

Podnoszenie kapilarne H

k

 

−

 

Wskaźnik różnoziarnistości U 

 

Oznaczenie modułu odkształcenia podłoża przez obciążenie płytą statyczną VSS 

=

,

∙∆

∆

∙

              

=

,

∙∆

∆

∙

               

=

 

E

1

 – pierwotny moduł odkształcenia [MPa] 

E

2

 –wtórny moduł odkształcenia [MPa] 

I

0

 – wskaźnik odkształcenia 

∆p

1,2

 – różnica obciążeń w pierwotnym i wtórnym cyklu obciążenia w zakresie od 0,05 do 

0,15 MPa w przypadku podłoża ulepszonego 

∆s

1,2

 – przyrost przemieszczeń odpowiednio w 1 i 2 cyklu obciążenia, odpowiadający 

podanemu zakresowi obciążenia 

D – średnica płyty pomiarowej 

Wskaźnik nośności w

noś

 [%] – odpowiada w przybliżeniu wartości CBR (kalifornijski wskaźnik 

nośności)- jest to stosunek obciążenia jednostkowego p, które należy zastosować, aby trzpień 

w kształcie wydłużonego walca o przekroju 20 cm

2

 (d = 5cm)wcisnąć odpowiednio 

przygotowaną próbkę gruntu do określonej głębokości 2,5 mm lub 5,0 mm, jednostajną 

prędkością 1,25 mm/min, do porównawczego obciążenia jednostkowego p

p

, które jest 

wartością stałą i odpowiada ciśnieniu jakie było potrzebne, aby taki sam trzpień z taką samą 

prędkością oraz na taką samą głębokość wcisnąć materiał wzorcowy, który stanowi tłuczeń 

standardowo zagęszczony. 

ś

=

∙ 100        

p – ciśnienie, jakie jest potrzebne, aby zagłębić trzpień o przekroju 20 cm

2

 w odpowiednio 

przygotowaną próbkę gruntu na głębokość 2,5 mm lub 5,0 mm [MPa] 

p

p 

– ciśnienie porównawcze, które przy wgłębieniu trzpienia na 2,5 mm wynosi 7 MPa, a przy 

wgłębieniu na 5,0 mm wynosi 10 MPa 

pęcznienie liniowe 

ρ

 - wyrażone stosunkiem procentowym przyrostu wysokości próbki 

gruntu, spowodowane nasyceniem jej wodą, do pierwotnej wysokości próbki [%] 

ρ

=

∆

∙ 100                

h – początkowa wysokość próbki [mm] 

∆h – różnica pomiędzy odczytem czujnika na początku badania nasiąkliwości i odczytem 
końcowym [mm] 

Wskaźnik piaskowy WP (SE) – jest to procentowy stosunek objętości ziaren frakcji piaskowej i 

częściowo żwirowej do objętości tych frakcji gruntu lub kruszywa wraz z 

cząstkami występującymi w formie zawiesiny przygotowanej w sposób 

określony normą [%] 

Cel określania: 

−

 

Wskaźnik piaskowy służy do określania przydatności kruszywa do 

stabilizacji mechanicznej, przy wykonaniu podbudowy w nawierzchni 

ulepszonej. 

−

 

W kontroli jakości gruntów stosowanych do stabilizacji spoiwami 

hydraulicznymi i lepiszczami bitumicznymi. 

−

 

Określenie stopnia wysadzinowości gruntów. 

−

 

Przydatność piasków do mas bitumicznych. 

=

∙ 100    

Moduł dynamiczny odkształcenia E

vd

 (E

d

) – określany w badaniu 

ugięciomierzem dynamicznym. 

= 1,5 ∙

∙

 

       

! - średnia wartość naprężenia pod płytą [0,1 MPa] 

 - promień siły obciążającej [150 mm] 

" – amplituda osiadania [mm] 

 

 

Moduł dynamiczny odkształcenia E

vd 

– przybliżona zależność pomiędzy wtórnym 

modułem odkształcenia a dynamicznym modułem odkształcenia. W konkretnych 

warunkach należy przeprowadzić cechowanie. 

≈ 600 ∙ %&

'

'

(

)*